پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 862 |
| تعداد مقالات | 8,373 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,208,717 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,450,942 |
بازخوانی ایدئولوژیک کلیلهودمنه: از مشروعیتبخشی به سلطنت تا سیاستِ زیستن در میدان قدرت (با تکیه بر دیدگاههای میشل فوکو) | ||
| نقد و نظریه ادبی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/naqd.2026.33471.2814 | ||
| نویسنده | ||
| هاله کیانی بارفروشی* | ||
| استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران- بابلسر | ||
| چکیده | ||
| این مقاله با بازخوانی کلیلهودمنه در پرتو مفاهیم قدرت در اندیشۀ میشل فوکو، میکوشد از خوانشهایی که این اثر را صرفاً در خدمت تثبیت ایدئولوژی سلطنت میدانند فراتر رود. مسئلۀ اصلی پژوهش این است که آیا کلیلهودمنه تنها بازنماییکنندۀ گفتمان اطاعت از قدرت است، یا در سطحی دیگر، منطق کنش و بقا در میدان قدرت را نیز صورتبندی میکند. این پژوهش با تکیه بر مفاهیمی از اندیشۀ فوکو، نشان میدهد که این اثر در دو سطح متمایز اما همزمان عمل میکند: نخست، در سطح گفتمان آشکار و ضمنی، به مشروعیتبخشی به نظم سلطنتی و تثبیت سلسلهمراتب قدرت میپردازد؛ و دوم، در سطح روایی و فرایندی، به بازنمایی الگوهای کنش در شبکهای از روابط قدرت، جایی که تصمیمها نه صرفاً از سوی پادشاه، بلکه از خلال گفتار، تفسیر، سوءظن و میانجیگری شکل میگیرند. این پژوهش نشان میدهد که در این متن، حقیقت، اخلاق و وفاداری، نه بهصورت مطلق، بلکه در نسبت با موقعیت و جایگاه کنشگران معنا مییابند و بقا در گرو توانایی مدیریت این نسبتهاست. از این منظر، کلیلهودمنه را میتوان نوعی «آزمایشگاه روایی میدان قدرت» دانست که در آن، استراتژیهای بقا، تصمیمگیری و اثرگذاری در شرایط ناپایدار قدرت بازنمایی و بهصورت ضمنی آموزش داده میشود. بدینترتیب، کلیله و دمنه نه صرفاً متنی تعلیمی یا ایدئولوژیک، بلکه صورتبندیای روایی از عقلانیت عملیِ زیستن در میدان قدرت است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کلیله و دمنه؛ میشل فوکو و قدرت؛ بازنمایی مشروعیت سلطنت؛ سیاستهای بقا؛ سوژۀ درباری | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 11 |
||