پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 861 |
| تعداد مقالات | 8,364 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,004,321 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,367,233 |
بررسی نقشنماهای گفتمانی در نمایشنامه "روزنهی آبی" از اکبر رادی | ||
| نقد و نظریه ادبی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/naqd.2026.32497.2784 | ||
| نویسندگان | ||
| سارا حسندخت فیروز* 1؛ ابراهیم عزتی2؛ هدی دیوسر2 | ||
| 1کانون زبان ایران | ||
| 2دانشگاه پیام نور | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف تحلیل کارکرد نقشنماهای گفتمانی در نمایشنامه روزنهی آبی اکبر رادی و بر اساس چارچوب نظری شفرین انجام شده است. در گام نخست، نقشنماهای گفتمانی بهکاررفته در دیالوگها استخراج و کارکرد آنها در شکلگیری هویت گفتاری شخصیتها، انسجام گفتمانی و سازماندهی کنش دراماتیک بررسی شد. تحلیل متن نشان داد که بسامد و نوع نقشنماها در میان شخصیتها توزیعی معنامند دارد و انتخاب آنها با ویژگیهای شخصیتی، موقعیتهای تعاملی و تنشهای دراماتیک متن همپوشانی دارد. در گام دوم، برای سنجش میزان همخوانی میان تحلیل نظری و دریافت مخاطبان، پرسشنامهای متشکل از پانزده دیالوگ طراحی و توسط پنجاه خواننده تکمیل شد. نتایج آماری (۸۱.۱۶٪) نشان داد که خوانندگان، بدون آگاهی نظری، کارکردهای نقشنماهای گفتمانی را در تفسیر متن تشخیص میدهند و دریافت آنان با تحلیل نظری همسو است. افزون بر این، بررسی پاسخها نشان داد که کارکرد گفتمانی در نمایشنامه محدود به یازده نقشنمای کلاسیک شفرین نیست و واحدهای زبانی دیگری نیز بر اساس بافت، پیشدانستههای مخاطب و اقتضائات دیگر میتوانند نقشنمایی عمل کنند. این یافتهها اهمیت مطالعه نقشنماهای گفتمانی را در تحلیل متون ادبی و بهویژه نمایشنامهها نشان میدهد و تأکید میکند که آگاهی از این عناصر میتواند ابزار مؤثری برای نقد ادبی، خوانش دقیق متن و دراماتورژی فراهم آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل گفتمان؛ نقشنماهای گفتمانی؛ نظریه شفرین؛ نمایشنامه روزنهی آبی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 80 |
||