پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 857 |
| تعداد مقالات | 8,321 |
| تعداد مشاهده مقاله | 52,861,542 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,284,028 |
خوانش نشانههای کانونی یادگار زریران و کارنامة اردشیر بابکان از دیدگاه نشانهشناسی فرهنگی و نظریة سپهر نشانهای یوری لوتمان | ||
| نقد و نظریه ادبی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/naqd.2026.32733.2788 | ||
| نویسندگان | ||
| سید علی علوی1؛ مهیار علوی مقدم* 2؛ حسن دلبری3؛ زهرا جمشیدی3 | ||
| 1دانشآموختة دکتری ادبیات حماسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران | ||
| 2دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری،سبزوار،ایران. | ||
| 3دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با تکیه بر مبانی نشانهشناسی فرهنگی و نظریة سپهر نشانهای یوری لوتمان، به خوانش و تحلیل نشانههای کانونی در دو متن بنیادینِ ایران باستان، یادگار زریران و کارنامة اردشیر بابکان، میپردازد. «نشانة کانونی» بهمنزلة مرکز معنازا و نیروی سازماندهندة سپهر نشانهایِ متن تلقی میشود؛ نشانهای که پیرامون آن، نظامی از ارزشها، هنجارها و رمزگان فرهنگی شکل میگیرد و حدود «خود» و «دیگریِ» فرهنگی را مشخص میسازد. مسئلة اصلی این پژوهش آن است که نشانههای کانونی در این دو متن چگونه در نسبت با مفاهیم «مرکز»، «مرز» و «ترجمه» عمل میکنند و چه نقشی در سازماندهی ساختار معنایی و تعیین حدود هویتی فرهنگ ایرانی دارند؟ شناسایی و تبیین کارکرد نشانههای کانونی در بازنمایی فرهنگ ایرانی و درک سازوکار مرزگذاری میان سپهرهای دیگریِ فرهنگی هدف این پژوهش است. یافتهها نشان میدهد که در یادگار زریران، نشانة کانونیِ «پایداری در برابر خوانش تحریفشدة دین» در مرز سپهر نشانهای قرار دارد و معنا از طریق مواجهه و بازرمزگذاری تولید میشود، در حالی که در کارنامة اردشیر بابکان، نشانة کانونیِ «نظم کیهانی و مشروعیت قدرت» در مرکز سپهر نشانهای قرار دارد و معنا از مرکز به پیرامون منتقل و نهادینه میشود. این تحلیل تطبیقی نشان میدهد که سپهر فرهنگی ایرانی از وضعیت دفاعی و واکنشی به وضعیت سازماندهنده و بازتولیدکننده حرکت میکند. روش تحقیق توصیفیـتحلیلی و مبتنی بر خوانش تطبیقی در چارچوب نظریة یوری لوتمان است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نشانهشناسی فرهنگی؛ نشانههای کانونی؛ سپهر نشانهای؛ یادگار زریران؛ کارنامة اردشیر بابکان | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 12 |
||