پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 848 |
| تعداد مقالات | 8,218 |
| تعداد مشاهده مقاله | 52,501,575 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,947,428 |
سازوکارهای فیزیولوژیک و مولکولی تحمل به شوری در غلات. 2) روشهای بهنژادی پیشرفته و چشمانداز آینده | ||
| تحقیقات غلات | ||
| دوره 15، شماره 4 - شماره پیاپی 57، بهمن 1404، صفحه 429-452 | ||
| نوع مقاله: مقاله مروری | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/cr.2026.32537.1886 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد مجیدیمهر* 1؛ رضا امیری فهلیانی2؛ بهرام حیدری3؛ غلامحسن رنجبر4 | ||
| 1استادیار پژوهش، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران | ||
| 3استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| 4دانشیار پژوهش، مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: شوری بهعنوان یکی از مخربترین تنشهای غیرزیستی، رشد و عملکرد محصولات کشاورزی را بهطور جدی تحت تأثیر قرار داده و امنیت غذایی جهانی را تهدید میکند. از آنجا که فرآیند احیای فیزیکی اکوسیستمهای شور بسیار زمانبر و پرهزینه است، توسعه ارقام متحمل به شوری در غلات استراتژیک مانند برنج، گندم و ذرت، بهعنوان راهکاری پایدار و اقتصادی برای مقابله با این چالش مطرح میشود. هدف از این مقاله مروری، بررسی پیشرفتهای اخیر در درک مکانیسمهای تحمل به شوری و معرفی ابزارهای نوین بهنژادی برای تسریع در تولید این ارقام است. یافتههای تحقیق: مطالعات نشان میدهد که مکانیسمهای تحمل به شوری، بهویژه تنظیم اسمزی، میان گونههای مختلف گیاهی از تنوع قابلتوجهی برخوردار است. برای مثال، گیاهانی مانند جو بهدلیل توانایی بالای تنظیم اسمزی، تحمل بالاتری دارند، در حالی که گونههای حساسی مانند ذرت از این نظر محدودیت دارند. در سطح مولکولی، شناسایی تعداد زیادی از مکان صفت کمی (QTL) و ژنهای کاربردی (مانند SOS1، HKT1 و NHX1) در هموستازی یونی و تجمع ترکیبات محافظتی نقش دارند، دریچهای جدید به سوی بهنژادی مولکولی گشوده است. اگرچه روشهای کلاسیک بهنژادی گیاهی در توسعه ارقام متحمل تا حدی موفق بودهاند، اما این روشها غالباً ناکارآمد، زمانبر و وابسته به محیط هستند. علاوه بر این، ارزیابی فنوتیپی تحمل به شوری در شرایط مزرعه ممکن است با عملکرد واقعی گیاه تناقض داشته باشد که لزوم توسعه روشهای استاندارد و قابل اطمینان را بیش از پیش نشان میدهد. چالش اصلی، انتقال همزمان و پایدار چندین ژن / QTL مؤثر به پسزمینههای ژنتیکی برتر است، چرا که تحمل به شوری یک صفت کمی پیچیده محسوب میشود و تکیه بر یک یا چند ژن منفرد برای دستیابی به مقاومت پایدار در شرایط مزرعه کافی نیست. نتیجهگیری: ابزارهای نوین بهنژادی گیاهی مانند انتخاب به کمک نشانگر (MAS)، مطالعات ارتباطی در سطح ژنوم (GWAS) و بهویژه فناوریهای اُمیکس (ترانسکریپتومیکس، پروتئومیکس و متابولومیکس) و ویرایش ژنوم، انقلابی در فرآیند شناسایی و انتقال ژنهای مطلوب ایجاد کردهاند. این فناوریها امکان هرمی کردن ژنها (Pyramiding Genes) و انتقال همزمان چندین آلل مقاومت به شوری را با دقت و سرعت بالا فراهم میسازند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بهنژادی مولکولی؛ تحمل به شوری؛ کریسپر؛ گزینش بهکمک نشانگر؛ ویرایش ژنوم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 11 |
||