پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شماره‌ها | 886 |
| تعداد مقالات | 8,635 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,816,923 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,307,519 |
اصلاح موتاسیونی برنج رقم گوهر با استفاده از اتیل متان سولفونات به منظور گزینش لاین‌های زودرس‌تر | ||
| تحقیقات غلات | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 24 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/cr.2026.34686.1932 | ||
| نویسنده | ||
| علیرضا ترنگ* | ||
| مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: برنج به‌عنوان دومین محصول زراعی مهم و استراتژیک، نقش مهمی در تغذیه مردم و تأمین کالری آن‌ها در کشور دارد. ایجاد و بهره برداری از ارقام و لاین‌های با توان تولیدی بیشتر، نیازمند وجود تنوع و گزینش گیاهان مطلوب است. به‌کارگیری عوامل جهش‌زا، یکی از روش‌های مورد استفاده در برنامه‌های به‌نژادی و توسعه زمینه ژنتیکی ارقام برنج است. هدف این تحقیق دست‌یابی به ژنوتیپ‌های زودرس‌تر از رقم گوهر، به‌عنوان رقمی پرمحصول و با کیفیت خوب ولی دیر‌رس، از طریق جهش‌زایی با استفاده از ماده شیمیایی اتیل متان سولفونات (EMS) بود. مواد و روش‌ها: از ماده جهش زای اتیل متان سولفونات برای ایجاد جهش در برنج استفاده شد. ابتدا غلظت مناسب اتیل متان سولفونات با انجام چند تیمار (صفر، 5/0، 75/0، 1، 25/1، 50/1، 75/1 و 2 درصد) جهت ایجاد جهش روی برنج رقم گوهر تعیین شد. بر این اساس تعداد 10000 بذر به مدت 18 ساعت با ماده جهش‌زا تیمار و پس از شستشو در خزانه کشت شدند و پس از یک ماه به مزرعه منتقل شدند. در نتیجه یک جمعیت با 5250 گیاه M1 ایجاد شد. در زمان رسیدن، از هر بوته یک خوشه به طور جداگانه برداشت شد. در سال بعد خوشه‌ها در خزانه کشت شدند (گیاهان(M2 و پس از رشد از هر خوشه یک گیاه به زمین اصلی منتقل شد. در ادامه گیاهان نسل M3 مانند روش بالا پرورش داده شدند. در طول رشد و نمو با توجه به صفت زودرسی، بوته‌ها مورد ارزیابی و گزینش قرار گرفتند. در نسل M4 بذور خوشه های انتخابی بصورت خطوط کشت شدند و تیپ‌های مناسب بر اساس وضعیت ظاهری گیاه و زودرسی در مقایسه با رقم گوهر انتخاب و بذر آن‌ها بطور جداگانه برداشت شد. طی مراحل مختلف رشد، صفات زراعی مهم نظیر ارتفاع بوته، تعداد روز تا 50% گلدهی و رسیدن کامل اندازه‌گیری شد. پس از برداشت صفات مرتبط به کیفیت دانه شامل میزان آمیلوز، درجه حرارت ژلاتینی شدن و قوام ژل مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته‌های تحقیق: غلظت بهینه ماده جهش‌زای اتیل متان سولفونات برای رقم گوهر 5/0 درصد به‌عنوان بهترین تیمار تعیین شد. در نسلM3، تعداد 16 بوته زودرس‌تر از رقم گوهر برای هدف زودرسی مورد گزینش قرار گرفتند. در نسل بعد، تعداد 6 بوته با طول دوره رشد 125-105 روز و ارتفاع بوته 116- 102 سانتی‌متر انتخاب شدند که علاوه بر دارا بودن تنوع زودرسی از یک هفته تا چهار هفته زودرس‌تر از رقم گوهر، واجد ساختار راست برگی نیز بودند. لاین‌های انتخابی از نظر خصوصیات کیفی در محدوده خصوصیات کیفی رقم شاهد (گوهر) قرار داشتند. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه تأکید می‌کند که تنوع ژنتیکی ایجاد شده در رقم گوهر و لاین‌های خالص حاصل از آن با ارتفاع مناسب، کیفیت مطلوب و زودرس‌تر، می‌تواند ظرفیت بهره‌وری و زمینه معرفی رقم جدید با منشا رقم گوهر را فراهم آورد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| برنج؛ جهش؛ زودرس؛ غربالگری | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6 |
||