پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 883 |
| تعداد مقالات | 8,607 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,604,118 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,188,781 |
مطالعة تطبیقی مفهوم پیشرو در رسالههای تاریخی و نظم پیشروی در سنت تنبورنوازی گوران | ||
| پژوهشهای میانرشتهای هنر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/ira.2026.34265.1147 | ||
| نویسندگان | ||
| حامد اسدی* 1؛ سیدحسین میثمی2 | ||
| 1گروه موسیقی، پردیس بین المللی فارابی، دانشگاه هنر، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار دانشکده موسیقی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش به بررسی نسبت میان دو مفهوم «پیشرو» در موسیقی کهن ایران و «پیشروی» در سنت تنبورنوازی منطقۀ گوران میپردازد. هدف پژوهش، تحلیل اشتراکها و تفاوتهای تاریخی، کارکردی و ساختاری میان پیشرو و پیشروی و بررسی امکان برقراری نسبت میان آنهاست. پژوهش با رویکرد موسیقیشناسی تاریخی و بهصورت توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و بر مطالعات کتابخانهای، بررسی منابع مکتوب و شنیداری، مصاحبۀ نیمهساختاریافته و تحلیل روایتهای اجرایی استوار است. تبیین این نسبت براساس مفهوم بازصورتبندی و مطالعۀ زنجیرههای بینامتنی انجام میشود. یکی از دستاوردهای روششناختی پژوهش، بهرهگیری از مدل تحلیل سطح ریتم فاطمی و عباسی ـ میثمی برای بررسی پیشرو است. این مدل، در کنار تحلیل ریتم، فرم و تحولات تاریخی، امکان صورتبندی سه دورۀ متمایز در تحول پیشرو و مقایسۀ دقیقتر آن با پیشروی را فراهم کرد. یافتهها نشان میدهد که پیشرو و پیشروی، با وجود تفاوت در بستر تاریخی، شیوۀ انتقال و کارکرد، در مؤلفههایی همچون نام، نقش آغازگری، قرابت زمانی ظهور کارگان تنبور با دورة تحول پیشرو، ساختار فرم ساده، وضعیت ریتمیک و روند افزایش انسجام فرمال و تحرک ریتم در دورههای متأخر همپوشانی دارند؛ در حالی که مسیر تحول ملودیک، فیگورهای ملودیک و رابطة آنها با کلام متفاوت است. پیشرو با گسترش ریتم و فرم، به توسعه ملودیک گرایش مییابد، در حالیکه پیشرویهای متأخر فشردهتر و منسجمتر میشوند و ریتم آنها عمدتاً در سطح خاکستری باقی میماند. همچنین کلام در پیشروی بخشی از معنا و کارکرد آیینی آن است، در حالیکه پیشرو با الفاظ نقرات و ارکان یا بدون شعر اجرا میشده است. بنابراین این پژوهش این فرضیه را مطرح میکند که میان پیشرو و پیشروی نوعی رابطۀ تاریخیِ دگرگونشده وجود دارد و این رابطه را میتوان در چارچوب بازصورتبندی در دو بستر متفاوت موسیقی درباری ایران و سنت آیینی یارسان تفسیر کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تنبور؛ پیشرو؛ یارسان؛ اصنافِتصانیف؛ بازصورتبندی؛ موسیقیشناسیِتاریخی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||