پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 883 |
| تعداد مقالات | 8,607 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,604,104 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,188,781 |
از شاهدبازی به تصعید هنری؛ مطالعه موردی: مقایسه فخرالدین عراقی و داوینچی | ||
| پژوهشهای میانرشتهای هنر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/ira.2026.34255.1150 | ||
| نویسندگان | ||
| فیروز فاضلی* 1؛ میلاد صادقی خامنه تبریزی2 | ||
| 1دانشیار زبان وادبیات فارسی دانشگاه گیلان، رشت، ایران | ||
| 2دانشجوی دکترا زبان و ادبیات فارسی گرایش ادبیات عرفانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از مباحث برجسته در ادبیات عرفانی فارسی، شاهدبازیاست که عموماً نزد صوفیان مکتب جمال مانند اوحدالدین کرمانی، روزبهان بقلی، احمد غزالی و فخرالدین عراقی رواییداشتهاست. گفتمان انتقادیای که در اینباره شکلگرفتهاست، در سهسوی تخریب، توجیه یا تقدیس قراردارد؛ یا بهکلی رفتاروگفتار اینان را انحراف تلقیکردهاند، یا به بهانههایی چون کمرنگبودن زن در جامعه یا سنت ادبی و غیره به توجیه شاهدبازی پرداختهاند، یا اینکه زبان اینان را رمزی و نیازمند تأویل تلقیکرده، و ضمن زدن رنگ قداست به رفتار و گفتارشان، ساحت این صوفیان را از هر انحرافی پاکدانستهاند. اما نگاه چهارمی هم میتواند درمیانباشد؛ اینگونه که در برخورد نخست، به آنان بهعنوان یک انسان، با همۀ ویژگیهایی که بر موجود انسانی مترتباست نگریستهشود. عرفان، نزدیکی بسیاری با هنر دارد و گویندۀ شعر عرفانی، هنرمندیاست که پیش از هر چیز، درون انسانیِ خود را میسراید. با تدقیق در آثار هنرمند در کنار بررسی زندگینامهای میتوان گرایشهای او را ریشهیابیکرد. کاری که فروید در بررسی آثار هنرمندان از جمله داوینچی انجام دادهاست. داوینچی در یک همجنسدوستی تهی از فعل جنسی قرارداشت و توانست گرایش خود را از راه هنر، به تصعید و تعالییابی برساند. راهی که فخرالدین عراقی نیز بر آن بود. این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی بر پایۀ نظریۀ تصعید فروید با نگاهی به احوالوآثار این دو هنرمند، بیانمیکند که عراقی نیز که در زندگی و هنر خود بهویژه منظومۀ عشاقنامه ندای شاهدبازی یا همجنسدوستی را سرمیدهد، همانند داوینچی توانست گرایش خود را از راه هنرش، با سه عامل میراث فرهنگی، پاداش و وجود مخالفان، از تمایلی فرودستانه، به تصعید برساند و در دام تثبیت نیفتد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاهدبازی؛ ادبیات عرفانی؛ تصعید؛ فخرالدین عراقی؛ لئوناردو داوینچی؛ عشاقنامه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||