پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 874 |
| تعداد مقالات | 8,540 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,803,343 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,881,276 |
مفاهیم وجهنمایی جزءواژه «که» در زبان فارسی؛ پژوهشی از منظر معناشناسی شناختی | ||
| زبان فارسی و گویشهای ایرانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/plid.2026.33688.1763 | ||
| نویسنده | ||
| مرتضی دستلان* | ||
| زبان شناسی، علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| جزءواژههای وجهنما به همراه گفتماننماها زیرمجموعه نشانگرهای کاربردشناختی هستند و از لحاظ جایگاه دستوری و روند پیدایش شبیه یکدیگرند اما از لحاظ کارکرد متفاوتند. درحالیکه گفتماننماها در حوزه متنی به ایفای نقش میپردازند و سبب ایجاد انسجام و ارتباط منطقی بین گزارهها میشوند، جزءواژههای وجهنما دارای فرانقش بینافردی هستند و روابط گفتمانی را تسهیل میکنند و منعکس کننده نظر گوینده نسبت به موضوع هستند. از جمله جزءواژههای وجهنمای فعال در زبان فارسی، عنصر «که» میباشد که بر مبنای چارچوب پیشنهادی برینتون (1996) موسوم به الگوی دولایهای، و در قالب یک تحقیق توصیفی مبنایی، به بررسی مفاهیم وجهنمایی حاصل از آن پرداختهایم. دادههای این پژوهش متعلق به سبک محاورهای است و از گفتگوهای صورت گرفته میان گویشوران در موقعیتهای اجتماعی مختلف گردآوری شده است. این جزءواژه که در اصل یک کلمه پرسشی به معنی «چه کسی» بوده است، تحت تأثیر فرایند کاربردیشدگی، تبدیل به یک عنصر وجهنما شده است و در قامت یک جزءواژه وجهنما، مفاهیمی نظیر تهدید، بیتفاوتی، نارضایتی، اعتراض و رد اعتراض، ابراز تعجب، اغراق، نفرین و بدخواهی، ترغیب و تأکید با مفاهیم جانبی دیگر را ایفاد مینماید. این مفاهیم، موضع گوینده را صرفنظر از شواهد و قرائن عینی و فرازبانی، آشکار میسازند؛ لذا گوینده-محور یا ذهنی هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جزءواژه وجهنما؛ عنصر «که»؛ کاربردیشدگی؛ وجهنمایی ذهنی؛ زبان فارسی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||