پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 874 |
| تعداد مقالات | 8,491 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,662,399 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,757,587 |
بررسی عوامل مؤثر بر بازساخت فضای کالبدی سکونتگاههای روستایی ساحلی شهرستان چابهار | ||
| مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی | ||
| دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 25، تیر 1405، صفحه 25-38 اصل مقاله (1.23 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/gscaj.2026.28193.1315 | ||
| نویسندگان | ||
| سیروس قنبری* 1؛ منیره غفران2 | ||
| 1دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکترای، گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بازساخت سکونتگاههای روستایی، فرایندی پویا و چندبُعدی است که در نتیجة تخریب، جابجایی یا تغییر در ساختارهای کالبدی، نیازمند بازنگری و برنامهریزی مجدد میگردد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر بازساخت فضای کالبدی سکونتگاههای روستایی ساحلی شهرستان چابهار انجام شده است. این مطالعه از منظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کمی میباشد. دادهها از طریق پرسشنامهی محققساخته گردآوری شده و جامعه آماری شامل خانوارهای روستاهای ساحلی شهرستان چابهار است. با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونهگیری سهمیهای، ۳۲۰ خانوار بهعنوان نمونه انتخاب شدند. برای تحلیل دادهها و تعیین اهمیت و وزن عوامل مؤثر، از فرایند تحلیل شبکهای (ANP) بهره گرفته شد. نتایج حاصل از تحلیلها نشان داد که پنج عامل اصلی در بازساخت فضای کالبدی سکونتگاههای روستایی ساحلی بیشترین تأثیر را دارند. بهبود بافت روستا (0/277) به عنوان مهمترین عامل شناخته شد که به نوسازی ساختار فیزیکی و ارتقای کیفیت محیط سکونت اشاره دارد. حفظ چشمانداز روستا (0/273) نیز نقش مهمی در تداوم هویت بصری و منظر فرهنگی سکونتگاهها ایفا میکند. توسعهی شبکهی معابر (0/254)، با هدف بهبود دسترسی درونروستایی و ارتباط با مراکز پیرامونی، در رتبه سوم قرار گرفت. همچنین، افزایش کیفیت مسکن (0/235) و توسعهی زیرساختها (0/230) نظیر تأسیسات آب، برق، فاضلاب و راههای ارتباطی، از دیگر اولویتهای مؤثر بر بازساخت فیزیکی سکونتگاهها شناسایی شدند. این نتایج میتواند مبنای مناسبی برای تدوین سیاستها و برنامهریزیهای آتی در حوزهی بازساخت سکونتگاههای روستایی در مناطق ساحلی فراهم سازد. | ||
تازه های تحقیق | ||
| ||
| کلیدواژهها | ||
| توسعه کالبدی؛ بازساخت فضایی؛ سکونتگاهای روستایی؛ مناطق ساحلی؛ شهرستان چابهار | ||
| مراجع | ||
|
ابراهیمی، اسماعیل، (1395)، تبیین جایگاه مهاجرت معکوس در بازساخت روستاهای شمال استان اردبیل، فصلنامه علمی– پژوهشی نگرشهای نو در جغرافیای انسانی، 8(4)، 174-191.
امیرکافی، مهدی، فتحی، شکوفه، (1390)، بررسی عوامل مؤثر بر دلبستگی به محله مسکونی (مطالعه موردی: شهر کرمان)، مجله مطالعات اجتماعی ایران، 5(1)، 5-41.
بذرافشان، جواد، طولابی نژاد، مهرشاد، اسکتی، هانیه. (1397). بررسی آثار حس تعلق مکانی بر بازساخت فضایی-کالبدی سکونتگاههای روستایی (مطالعۀ موردی: دهستان نِه، شهرستان نهبندان). پژوهشهای جغرافیای انسانی، 50(4), 791-807.
بنیادمسکن انقلاب اسلامی استان سیستان وبلوچستان،طرح هادی روستای رمین،1397(57-58).
بهرامپور، عطیه، مدیری، آتوسا، (1394)، مطالعه رابطه میان رضایتمندی ساکنان از محیط زندگی و میزان حس تعلق آنها در مجتمع مسکونی بلند مرتبه شهرک کوثر تهران، نشریه هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی،20(3)، 85 ـ 94.
بیگدلی، مهناز، (1394)، ضرورت توجه به "بازساخت فضایی" در برنامههای توسعه اقتصادی اجتماعی کشور (با نگاهی به وضعیت منطقه کلان شهری تهران)، نشریه پیام مدیران فنی و اجرایی، 41(3)، 42-45.
پاکشیر، عبدالرضا، صرافی، محمد،(1386)، عوامل مؤثر بر فرایند بازساخت کالبدی کلانشهر، مورد پژوهی محدودۀ شمال غرب شیراز 1383-1357، پژوهشنامه علوم انسانی: 53(4)، 14-36.
سندگل، محسن، اصغری لفمجانی، صادق، فاضلنیا، غریب، پیرانی، محمد. (1401). محدودیتهای کالبدی و زیستمحیطی کارآفرینی در روستاهای پیرامونی مرز و تالاب بینالمللی هامون (مطالعه موردی: بخش قرقری، شهرستان هیرمند). فصلنامه مطالعات کارآفرینی و توسعه پایدار کشاورزی، 9(2)، 37–58.
جوان فروزنده، علی، مطلبی، قاسم، (1390)، مفهوم حس تعلق به مکان و عوامل تشکیل دهنده آن، نشریه هویت شهر، 5(8)، 27- 37.
حیدری، علیاکبر، مطلبی، قاسم، نگینتاجی، فروغ، (1393)، تحلیل بعد کالبدی حس تعلق به مکان در خانههای سنتی و مجتمعهای مسکونی امروزی، نشریه هنرهای زیبا ـ معماری وشهرسازی، 19(3)، 75 ـ 86.
رضوانی، محمدرضا، (1390)، برنامهریزی توسعه روستایی در ایران، نشر قومس. تهران.
رحمانی (1395)، تحلیل الگوی گسترش کالبدی-فضایی روستا-شهرها با استفاده از مدل آنتروپی شانون و مدل هلدرن، فصلنامه علمی-پژوهشی نگرشهای نو در جغرافیای انسانی، 9(1)، 52-39.
بهرامی، رحمت. (1398). تحلیلی بر قابلیت های کالبدی-کارکردی شهر سنندج با تاکید بر پیوندهای شهر و روستا. مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 6(20)، 147-171.
سعیدی، عباس، امینی، فریبا، (1389)، ناپایداری سکونتگاهی و تحول کارکردی مسکن روستایی (مورد: ناحیه نطنز-بادرود)، فصلنامه جغرافیا، 8(27)، 29- 43.
شکوئی، حسین، (1386)، اندیشههای نو در فلسفۀ جغرافیا، انتشارات گیتاشناسی.
صادقی، خدیجه، طولابی نژاد، مهرشاد. (1398). تحلیل ادراک جامعه محلی از بازساخت کالبدی- فضایی اجرای طرح هادی در دهستان رشتخوار. مسکن و محیط روستا. ۳۸(۱۶۷)، ۶۷-۸۲.
عطائی، رقیه، پورمحمدی، محمدرضا، (1394)، تأثیر مولفههای هویت کالبدی و فعالیتی بافتهای تاریخی در ایجاد تعاملات اجتماعی، مدیریت شهری، 41(4)، 229-246.
میرمقتدایی، مهتا، (1388) معیارهای سنجش امکان شکلگیری، ثبت و انتقال خاطرات جمعی در شهر»، مجله هنرهای زیبا، 37(4)، 4-17.
وودز، مایکل، (1389)، جغرافیای روستایی (فرایندها، واکنشها و تجربههای بازساخت روستایی)، ترجمه رضوانی، محمدرضا، فرهادی، صامت، انتشارات دانشگاه تهران.
Bi, G, Yang, Q. (2022). Spatial Reconstruction of Rural Settlements Based on Multidimensional Suitability: A Case Study of Pingba Village, China. Land. 11(8):1299- 1301.
Gustafson. Per, (2001), Meaning of Place:Every Day Experience and Theorethical Conceptualization, Journal of Environmental Psychology, Volume 21, pp 5- 16.
Hoggart. N. & Paniagua, A, (2001), What Is Rural Restructuring?" in: Journal of Rural Studies, 17(4), 40- 55.
Kong, X., Liu, D., Tian, Y., & Liu, Y. (2021). Multi-objective spatial reconstruction of rural settlements considering intervillage social connections. Journal of Rural Studies, 84, 254-264.
Li, N., & Jiang, S. (2018). Study on spatial pattern of rural settlements in Wuling mountainous area based on GIS. Wireless Personal Communications, 102, 2745-2757.
Lovering, J, (1989), The Restructuring Debate", in: Peet, R. & Thrirt, N. G. (eds): New Models in Geography, Vol. 1, London, pp. 183–223.
Wang, H., & Zhuo, Y. (2018). The necessary way for the development of China’s rural areas in the new era-rural revitalization strategy. Open Journal of Social Sciences, Vol. 6, No. 6, pp. 97-106.
Zhong, J., Liu, S., Huang, M., Cao, S., & Yu, H. (2021). Driving forces for the spatial reconstruction of rural settlements in mountainous areas based on structural equation models: A case study in western China. Land, 10(9), 913. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 10 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5 |
||