پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 874 |
| تعداد مقالات | 8,491 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,662,399 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,757,587 |
تحلیل ارتباط بین تغییرات دمایی سواحل جنوبی ایران با شاخصهای دور پیوند | ||
| مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی | ||
| دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 25، تیر 1405، صفحه 1-24 اصل مقاله (1.14 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/gscaj.2025.26243.1280 | ||
| نویسندگان | ||
| برومند صلاحی* 1؛ فاطمه وطن پرست قلعه جوق2؛ مهناز صابر3 | ||
| 1استاد، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. | ||
| 3پژوهشگر پسادکتری آب و هواشناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش، ارتباط بین تغییرات دمای ماهانه ایستگاههای واقع در سواحل جنوبی ایران با الگوهای دورپیوند بررسی شد. از داده حداقل و حداکثر دمای ماهانه 11 ایستگاه سینوپتیک و 14 الگوی دورپیوند اقیانوس اطلس و آرام حارهای طی دورة آماری 2024-1985 استفاده شد. ارتباط احتمالی بین دو مؤلفه دمایی مورد نظر در ایستگاههای موردمطالعه با این الگوها با روشهای تحلیل همبستگی پیرسون، تحلیل واریانس، تحلیل رگرسیون پسرونده محاسبه و توزیع فضایی همبستگی ترسیم شد. نتایج نشان داد بیشتریندرصد همبستگی بین الگوهای اقیانوس آرام با حداقل و حداکثر دمای هوای سواحل بهترتیب با الگوهای AMO (0/56)،NTA (0/46)، الگوهای AMO (0/76) وONI (-0/63) است. حدود 56-16 درصد از تغییرات حداقل دما و 31-6 درصد از تغییرات حداکثر دمای ایستگاهها توسط الگوها دورپیوند تبیین شد. الگوهای NINO3، ONI (آرام حارهای) و AMO (اطلس) در تبیین حداقل دمای ایستگاهها و الگوهای NINO3، AMO و AMM در تبیین حداکثر دمای ایستگاهها مؤثرتر هستند. بیشترین فراوانی همبستگی معنیدار بین حداقل دمای ایستگاهها در ژانویه با TNA، در فوریه با AMO و TNA، در مارس با NAO، در آرویل با TSA، در ژوئن با WHWP، در ژوئیه با TSA، در اوت با TNA، در سپتامبر با WHWP و AMO و در می، اکتبر، نوامبر و دسامبر با AMO مشاهده شد. | ||
تازه های تحقیق | ||
- بیشتریندرصد همبستگی بین الگوهای اقیانوس آرام با حداقل و حداکثر دمای هوای سواحل بهترتیب با الگوهایAMO (76/0) وONI (63/0-) و الگوهایAMO (56/0) و NTA (46/0) محاسبه گردید. - مدلهای رگرسیون چندمتغیره نشان دادند که در تبیین تغییرات دمای حداقل دو سوم ایستگاههای موردمطالعه، الگوهای حارهای موثرتر هستند. - الگوهای (آرام حارهای) NINO3،ONI و AMO در تبیین حداقل دمای و الگوهایNINO3 (آرام حارهای)، AMO (شاخص حارهای اطلس جنوبی) و AMM در تبیین حداکثر دمای این ایستگاهها مؤثر هستند. - بیشترین فراوانی همبستگی معنیدار بین حداقل دمای ایستگاهها در ماههای فوریه، می، سپتامبر، اکتبر، نوامبر و دسامبر مربوط به الگوی AMO است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دما؛ دورپیوند؛ رگرسیون؛ سواحل جنوبی ایران؛ همبستگی | ||
| مراجع | ||
|
آصفی، گلناز و صلاحی، برومند (1392). آشکار سازی ارتباط الگوهای دمای سطحی اقیانوس اطلس بر نوسانات دمایی شهرستان رشت، نخستین کنفرانس ملی آب و هوا شناسی، کرمان.
اسماعیلی، کامران؛ گندمکار، امیر و خداقلی، مرتضی (1399). شناسایی روند تغییرات دمای سواحل جنوبی ایران و ارتباط آن با الگوهای پیوند از دور. جغرافیای طبیعی، 12(49)، صص 22-1. https://journals.iau.ir/article_676344.html
اسمعیلزاده، زینب؛ صلاحی، برومند؛ صابر، مهناز (1402). آشکارسازی ارتباط بین تغییرات برخی از شاخصهای رطوبت نسبی سواحل جنوبی ایران با الگوهای پیوند از دور اقیانوس هند. علوم و فنون آبخاکی، https://doi.org/10.22034/jamst.2023.544224.1119
امیدوار، کمال و دهقان، حمیده (1403). بررسی روابط شاخصهای پیوند از دور بر پارامترهای دما و بارش در حوضه ابرکوه-سیرجان. پژوهش های اقلیم شناسی، 60، صص 14-1. https://doi.org/10.22034/jcr.2024.207216
باعقیده، محمد؛ انتظاری، علیرضا و شجاع، فائزه (1391). بررسی وقوع درجههای مختلف استرسهای گرمایی در سواحل جنوب ایران، جغرافیا و پایداری محیط، 2(1)، صص 68-55. https://ges.razi.ac.ir/article_173.html
صلاحی، برومند و حاجیزاده، زهرا (1392). تحلیلی بر رابطه زمانی نوسان اطلس شمالی و شاخصهای دمای سطحی اقیانوس اطلس با تغییرپذیری بارش و دمای لرستان. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، 28(3)، صص 130-119. http://georesearch.ir/article-1-456-fa.html
حیدری، ایرج؛ گندمکار، امیر و باقری، محسن (1395). بررسی ارتباط الگوهای پیوند از دور اقیانوس اطلس شمالی و میانگین حوضه دریای مازندران. جغرافیا و مطالعات محیطی، 5(20)، صص 147-139. https://journals.iau.ir/article_589612.html
خسروی، محمود و مسگری، ابراهیم (1395). تحلیل فضایی روابط الگوهای پیوند از دور با دمای ماهانۀ شمال غرب ایران، جغرافیا و آمایش شهری منطقهای، 6(21)، صص 214 – 203. https://doi.org/10.22111/gaij.2016.2843
خوشاخلاق، فرامرز، قنبری، نوذر، معصوم پور سماکوش، جعفر (1387). مطالعه اثرات نوسان اطلس شمالی بر رژیم بارش و دمای سواحل جنوبی دریای خزر، پژوهشهای جغرافیایی، شماره 66، صص 70 – 5. https://jphgr.ut.ac.ir/article_27785.html
رفعتی، پردیس و رضازاده، مریم (1399). ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎی ﻫﻤﺒﺴﺘگی NAO، IOD و ENSO ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮات دﻣﺎی ﺳﻄﺢ درﻳﺎ در خلیج فارس. فیزیک زمین و فضا، 46(2)، صص 408-395. 10.22059/jesphys.2020.297756.1007198
سبحانی، بهروز؛ صلاحی، برومند و گل دوست، اکبر (1393). ارتباط شاخص اقلیمی NAO با مقادیر میانگین، حداکثر و حداقل دمای ماهانه شمال غرب ایران. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 14(33)، صص 90-75. https://jgs.khu.ac.ir/article-1-1962-fa.html
صلاحی، برومند؛ اسمعیلزاده، زینب؛ صابر، مهناز (الف 1403). واکاوی همبستگی بین نوسانات حرارتی برخی ایستگاههای منتخب سواحل جنوبی ایران با برخی دورپیوندهای اقیانوس آرام. علوم و فنون آبخاکی، https://doi.org/10.22034/jamst.2024.544582.1202
صلاحی، برومند؛ صابر، مهناز؛ وطنپرست، فاطمه. (ب ۱۴۰۳). ارزیابی تغییرپذیری بارش سواحل جنوبی ایران و ارتباط آن با الگوی دوقطبی اقیانوس هند (IOD). علوم و فنون آبخاکی، https://doi.org/10.22034/jamst.2024.544558.1195
غیاثوند، احمد، 1390، کاربرد آمار و نرمافزار SPSS در تحلیل دادهها، انتشارات متفکران.
کاظمی زاد، مظفر (1387). پیوند از دور و مدیریت منابع آب، سومین کنفرانس مدیریت منابع آب ایران، دانشگاه تبریز: دانشکده مهندسی عمران.
میرحسینی، حامد؛ گندمکار، امیر؛ افروس، علی و عباسی، علیرضا (1401). تأثیر الگوهای پیوند از دور بر سریهای دمایی شهر زاهدان. مهندسی جغرافیایی سرزمین، 6(4)، صص 848-835. 20.1001.1.25381490.1401.6.4.4.7
Abbasi, M., Maleki, S. M. (2017). Iranian surface air temperature periodicities and correlations with the North Atlantic and Indian Ocean sea surface temperature variations. Meteorol. Appl. 24: 268–275.
Ba-Aghideh, M., Entezari, A., & Shoji, F. (2012). Evaluation of the Different Degrees of Thermal Stress in the Southern Coast of Iran. Geography and Environmental Sustainability, 2(1), 55-68. (In Persian).
Cabos, W., de la Vara, A., & Koseki, S. (2019). Tropical Atlantic Variability: Observations and Modeling. Atmosphere, 10(9), 502. https://doi.org/10.3390/atmos10090502
Duan, X., Xue, F., Zheng F. (2021). Sea surface temperature anomaly in the tropical North Atlantic during El Niño decaying years. Atmospheric and Oceanic Science Letters. 14(6), 100077. https://doi.org/10.1016/j.aosl.2021.100077
Hafez, Y. (2016) Study on the Relationship between the Oceanic Nino Index and Surface Air Temperature and Precipitation Rate over the Kingdom of Saudi Arabia. Journal of Geoscience and Environment Protection, 4, 146-162. http://dx.doi.org/10.4236/gep.2016.45015
Hari, V., Rakovec, O., Zhang, W., Koppa, A., Collins, M., Kumar, R. (2023). On the role of the Atlantic Meridional Mode in eastern European temperature variability, Atmospheric Research. https://doi.org/10.1016/j.atmosres.2023.107082
Kalicinsky, C., Koppmann, R. (2022). Multi-decadal oscillations of surface temperatures and the impact on temperature increases. Scientific Reports, 12, 19895. https://doi.org/10.1038/s41598-022-24448-3
Li, H., Yan, Y., He, S., Yuan, X., Zhou, B., Wang, H., Xu, Z., Zhen, L. (2024). Interdecadal changes in interannual variability of June temperature over Northeast China induced by decadal shifts in the North Atlantic teleconnection. Climate Dynamics. 62: 9843–9860. http://dx.doi.org/10.1007/s00382-024-07425-6
Lin, W., Chen, W., Zhou, W., Huang, G. (2015). Teleconnected influence of tropical northwest Pacific sea surface temperature on interannual variability of autumn precipitation in southwest of China. Clim Dyn, 45(9): 2527–2539. http://dx.doi.org/10.1007/s00382-015-2490-8
López Moreno, J. I., Vicente-Serrano, S. M., Morán-Tejeda, E., Lorenzo-Lacruz, J., Kenawy, A., Beniston, M. (2011). Effects of the North Atlantic Oscillation (NAO) on combined temperature and precipitation winter modes in the Mediterranean mountains: Observed relationships and projections for the 21st century. Global and Planetary Change. 77(1–2): 62–76. http://dx.doi.org/10.1016/j.gloplacha.2011.03.003
Schwing, F. B., Mendelssohn, R., Bograd, S. J., Overland, J. E., Wang, M., Ito, S. (2008). Climate change, teleconnection patterns, and regional processes forcing marine populations inthe Pacific. Journal of Marine Systems. 79(3-4): 245-257. https://doi.org/10.1016/j.jmarsys.2008.11.027
Sheng, C., Zhang, S., Liu, Y., Wu, G., He, B. (2023). Interannual impact of tropical southern Atlantic SST on surface air temperature over East Asia during boreal spring. npj Climate and Atmospheric Science, 6, 186. https://doi.org/10.1038/s41612-023-00515-y
Wang, M., Guo, J., Song, J., Fu, Y., Sui, W., Li, Y., Zhu, Z., Li, S., Li, L., Guo, L., Zuo, W. (2020). The correlation between ENSO events and sea surface temperature anomaly in the Bohai Sea and Yellow Sea. Regional Studies in Marine Science. 35, 101228. https://doi.org/10.1016/j.rsma.2020.101228
Zheng, F., Liu, X., Chen, J., Huang, W., Sun, C., & Wang, H. (2023). Physical Mechanism of Winter Temperature Multidecadal Variations in Arid Central Asia: The Role of the Atlantic Multidecadal Oscillation (AMO). Journal of Climate, 36(21), 7363-7377. https://doi.org/10.1175/JCLI-D-22-0946.1
Zhou, L., Hua, W., Nicholson, S., Clark, J. P. (2023). Interannual teleconnections in the Sahara temperatures associated with the North Atlantic Oscillation (NAO) during boreal winter. Climate Dynamics 62(2):1-21. http://dx.doi.org/10.1007/s00382-023-06962-w | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 11 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5 |
||