| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 874 |
| تعداد مقالات | 8,491 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,662,399 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,757,587 |
بررسی سیالیت مفهوم موسیقی در پژوهشهای میانرشتهای؛ مطالعۀ موردی چهار مقاله از حوزههای مرتبط | ||
| پژوهشهای میانرشتهای هنر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/ira.2026.33742.1101 | ||
| نویسنده | ||
| منصور حبیب دوست* | ||
| عضو هیأت علمی گروه موسیقی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران | ||
| چکیده | ||
| موسیقی در مباحث تخصصی خود دارای مفاهیم نظری، نظامهای تحلیلی و واژگان علمی مشخص است، اما همزمان پدیدهای اجتماعی نیز است که در زندگی روزمره، انواع مختلفی از آن شنیده میشود و افراد دربارۀ آن صحبت میکنند. این دوگانگی گاهی نوعی سیالیت مفهومی را بهبار میآورد و موضوع زمانی چالشانگیز میشود که پژوهشهایی از حوزههای مختلف علوم انسانی مانند روانشناسی و جامعهشناسی، موسیقی را بهعنوان موضوع یا متغیّر تحلیلی بهکار میگیرند. در چنین پژوهشهایی انتظار میرود که این هنر همتراز حوزۀ دیگر بر پایۀ درکی تخصصی و روشمند تحلیل شود، اما گاهی صرفاً در سطح تجربۀ زیسته یا کاربرد زبان روزمره باقی میماند و محتوای پژوهش را با چالش روبهرو میسازد؛ یعنی ویژگیهای موسیقی عموماً دچار ابهام میشود و این سؤال را پیش میکشد که چگونه نبود دانش تخصصی موسیقیشناختی در برخی مطالعات میانرشتهای، منجر به تقلیلگرایی و سیالیّت ناموجه در معنا و مفهوم موسیقی میشود؟ برای پاسخ به این پرسش، پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و بر پایۀ تحلیل گفتمان و مقایسۀ مفهومی، چهار مقاله از حوزههای مرتبط را بهصورت هدفمند مورد مطالعه قرار میدهد. نتایج نشان میدهد که نبود شناخت دقیق از ماهیت و منطق درونی موسیقی، موجب میشود این هنر به مفهومی سیال و وابسته به کلیت متن تبدیل شود و بار معنایی آن مبهم باقی بماند. این سیالیّت بیش از آنکه ناشی از سادگی یا پیچیدگی ذاتی این هنر باشد، از انتقال ناآگاهانۀ کاربردهای روزمره و غیرعلمی واژۀ موسیقی به فضای چنین مطالعاتی حاصل میشود یا بر اثر عدم وجود نگاه روشمند پژوهشی بروز میکند. بنابراین لازم است دانش تخصصی موسیقیشناختی هرچه بیشتر در پژوهشهای میانرشتهای مورد توجه قرار گیرد تا در آینده مسیر مشخصتری برای پیشبرد علمی جنبههای گوناگون موسیقی فراهم شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مفهوم موسیقی؛ سیالیّت معنا؛ پژوهشهای میانرشتهای؛ واژگان علمی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 17 |
||