پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 874 |
| تعداد مقالات | 8,491 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,662,399 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,757,587 |
مطالعه و تحلیل تأثیر فناوری آلتراسونیک بر کیفیت رنگرزی نخ پرز پشمی با رنگزاهای حنا و پوست انار در فرش دستباف | ||
| پژوهشهای میانرشتهای هنر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/ira.2026.33970.1120 | ||
| نویسندگان | ||
| شیما ناصریان* 1؛ محمد خواجه مهریزی2؛ سید محمود طباطبایی هنزایی3 | ||
| 1دانش آموخته کارشناسی ارشد فرش، گروه فرش، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران | ||
| 2دانشیار دانشکده مهندسی نساجی، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| 3دانشکده هنر، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران | ||
| چکیده | ||
| رنگرزی خامه پشمی فرش دستباف از نظر کیفیت بصری، خوانایی فام، قدرت رنگی و دوام رنگ در محصول نهایی اهمیت دارد. با وجود جایگاه رنگزاهای طبیعی در فرش ایرانی، کاربرد حنا و پوست انار در رنگرزی پشم همچنان با دشواریهایی مانند کنترل فرایند، تکرارپذیری فام، وابستگی به pH و دما، و دستیابی همزمان به قدرت رنگی و ثبات مناسب همراه است. از سوی دیگر، آلتراسونیک بهعنوان فناوری کمکی میتواند انتقال جرم و نفوذ رنگزا را دگرگون کند؛ اما روشن نیست که در رنگرزی خامه پشمی با این دو رنگزای گیاهی، همواره به بهبود نتیجه منجر میشود یا اثر آن به شرایط حمام و نوع رنگزا وابسته است. پرسش اصلی پژوهش این است که فناوری آلتراسونیک چه تأثیری بر رفتار رنگرزی خامه پشمی فرش دستباف با رنگزاهای حنا و پوست انار دارد؟ هدف پژوهش، مقایسه رفتار رنگرزی خامه پشمی فرش دستباف با حنا و پوست انار در دو روش متداول و آلتراسونیک است. پژوهش کاربردی ـ توسعهای و تجربی است. نمونههای خامه پشمی با رنگزاهای حنا و پوست انار، در شرایط مختلف pH، دما و غلظت رنگزا و با دندانه سولفات آلومینیوم رنگرزی شدند. براساس یافتهها، آلتراسونیک در همه شرایط موجب افزایش معنادار قدرت رنگی نمیشود. در پوست انار، اثر روش رنگرزی بر K/S معنادار بود و در برخی شرایط، روش متداول قدرت رنگی بیشتری ایجاد کرد. در حنا، تفاوت دو روش از نظر K/S معنادار نبود؛ اما در هر دو رنگزا، pH حمام رنگ نقش مؤثری داشت و محیط اسیدی عملکرد مناسبتری نشان داد. نتایج نشان میدهد که آلتراسونیک در رنگرزی طبیعی نقش یک فناوری کمکی و وابسته به شرایط فرایند را دارد، نه روشی که در همه موارد جایگزین قطعی رنگرزی متداول باشد. در پوست انار، ماهیت تاننی رنگزا و شرایط اسیدی حمام نقش مهمی در افزایش قدرت رنگی داشت و در حنا نیز pH اثر تعیینکنندهتری نسبت به نوع روش رنگرزی نشان داد. بنابراین، کاربرد موفق این فناوری در رنگرزی خامه پشمی نیازمند کنترل همزمان رنگزا، pH، دما، دندانه و ویژگیهای لیف است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خامه پشمی؛ فرش دستباف؛ رنگرزی طبیعی؛ آلتراسونیک؛ حنا؛ پوست انار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 15 |
||