پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شماره‌ها | 885 |
| تعداد مقالات | 8,631 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,786,312 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,279,005 |
قرارداد اجتماعی سنتیِ خاورمیانه‌ای و سقوط یا پایداری رژیم‌ها در بهار عربی | ||
| سیاست جهانی | ||
| مقاله 1، دوره 15، شماره 2 - شماره پیاپی 56، شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/wp.2026.33493.3661 | ||
| نویسندگان | ||
| نجمه نوروزیان1؛ محسن عباس زاده مرزبالی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری علوم سیاسی (جامعه‌شناسی سیاسی) دانشگاه تهران | ||
| 2استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران | ||
| چکیده | ||
| در بهار عربی، رژیم‌های خاورمیانه و شمال آفریقا به سرنوشت‌های متفاوتی دچار شدند؛ برخی سقوط کردند، برخی درگیر جنگ داخلی شدند و برخی پایدار ماندند. چگونه می‌توان این تفاوت را از منظر تغییر یا تداوم مناسبات دولت و جامعه توضیح داد؟ فرضیه این است که این تفاوت، به توفیق یا ناکامی در تداوم‌بخشی به قرارداد اجتماعی سنتیِ خاورمیانه‌ای برمی‌گردد؛ هرچند متغیرهای واسطه نظیر میزان تشکل‌یافتگی نیروهای اجتماعی و انسجام ساختار سیاسی، و وضعیت حمایت خارجی نیز دخیل بودند. چارچوب نظری پژوهش متشکل از نظریه «انتخاب عقلانی»، «تشکل‌یافتگی اجتماعی»، «ساختار فرصت سیاسی»، و «اتحاد استراتژیک بین‌المللی» است و داده‌های منابع کتابخانه‌ای، با رویکرد توصیفی-تحلیلی و به روش مقایسه‌ای سامان می‌یابد. تمرکز مکانی پژوهش بر رژیم‌های شمال آفریقا و خلیج فارس، در بازه‌ی دهه 1980 تا بهار عربی 2011 است. یافته پژوهش این است که در جمهوری‌های غیردموکراتیک شمال آفریقا، رخداد انقلابی محصول نقض قرارداد اجتماعیِ سنتی میان دولت و جامعه، به‌دلیل بحران اقتصادی، بود.در مقابل، پادشاهی‌های نفتیِ خلیج فارس به پشتوانه حفظ تمکن مالی توانستند مانع بروز اعتراض شوند یا در صورت بروز، کنترل نمایند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| قرارداد اجتماعی خاورمیانه‌ای؛ تشکل‌یابی اجتماعی؛ ساختار فرصت سیاسی؛ اتحاد استراتژیک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 154 |
||