پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شماره‌ها | 884 |
| تعداد مقالات | 8,617 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,667,693 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,225,657 |
تیپیکالیته یا کاراکترستیک: سوژگی زنانه در سینمای پس از انقلاب ایران | ||
| پژوهش‌های میان‌رشته‌ای هنر | ||
| مقاله 4، دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 7، مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/ira.2026.33702.1100 | ||
| نویسنده | ||
| پیام زین العابدینی* | ||
| استادیار دانشگاه تهران، دپارتمان هنرهای نمایشی و موسیقی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مسئله پژوهش رویکردشناسی بازنمایی زن در سینمای پس از انقلاب ایران و واکاوی شیوه‌های روایی، فرمی و گفتمانی است که در تولید بیان فیلمیکِ «سوژگی زنانه» مؤثرند. در واقع، این تحقیق به دنبال ارزیابی نحوه گذار از الگوهای کلیشه‌ای و تیپیکال به‌سوی کاراکترهای پیچیده، خودآیین و واجد عاملیت در فضای سینمای معاصر ایران است. هدف پژوهش حاضر کاربردی است و قصدش فراهم‌کردن امکان ارزیابی و واکاوی چگونگی بازنمایی زنان و تشخیص وضعیت شکل‌گیری سوژگی چندلایه و رهایی‌بخش در آثار سینمایی پس از انقلاب است. تجزیه و تحلیل داده‌ها در این پژوهش، کیفی از نوع «تحلیل مضمون» به شیوه «مطالعه موردی» است. بر این اساس، دو فیلم «بانوی اردیبهشت» (رخشان بنی‌اعتماد) و «مادیان» (علی ژکان) به‌‌عنوان نمونه‌های موردپژوهی انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سینمای پس از انقلاب ایران، اگرچه در بسیاری موارد همچنان در چارچوب‌های محدودکنندۀ پدرسالارانه حرکت می‌کند، اما در برخی آثار، نشانه‌هایی از سوژگی زنانۀ چندلایه قابل شناسایی است. تحلیل‌ها حاکی از آن است که فیلم «بانوی اردیبهشت» با فاصله‌گیری معنادار از الگوهای تیپیکال، واجد بازنمایی پیچیده‌تر و خودآیین‌تری است، در حالی‌که فیلم «مادیان» در مرز میان تیپ‌سازی نمادین و شخصیت‌پردازی محدود حرکت می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که سینمای پس از انقلاب ایران، علی‌رغم محدودیت‌های ایدئولوژیک و ساختاری، در برخی آثار شاخص توانسته است امکان گذار از منطق «تیپیکالیته» به‌سوی بازنمایی «کاراکترستیک» و عاملیت زنانه را فراهم سازد و بیانگر پتانسیل‌های تغییر در بازنمایی جنسیتی باشد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سوژگی زنانه؛ نگاه خیره؛ مردسالاری؛ سینمای زنانه؛ سینمای ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 122 |
||