پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 865 |
| تعداد مقالات | 8,404 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,355,179 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,540,249 |
اثر سطوح نیتروژن بر صفات ظاهری و کیفت پخت و تغذیهای دانه برنج در شرایط کشت مستقیم بر بستر مرطوب | ||
| تحقیقات غلات | ||
| دوره 16، شماره 1 - شماره پیاپی 58، فروردین 1405، صفحه 35-48 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/cr.2026.32887.1891 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه حبیبی* ؛ فرزین پورامیر؛ مینا ابراهیمی | ||
| مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: مدیریت نیتروژن یکی از عوامل کلیدی در تعیین عملکرد و کیفیت دانه برنج، بهویژه در شرایط کشت مستقیم بر بستر مرطوب است که از نظر استقرار گیاه و پویایی عناصر غذایی با روش نشاکاری تفاوت دارد. عوامل تعیین کننده کیفیت پخت و خوراک نظیر مقدار آمیلوز، درجه حرارت ژلاتینی شدن و پروتئین دانه به ماهیت ژنتیکی رقم بستگی دارد اما تحت تأثیر عوامل محیطی از جمله میزان نیتروژن مصرفی نیز قرار میگیرد. مواد و روشها: این پژوهش با هدف بررسی اثر پنج سطح نیتروژن (۰، ۶۰، ۹۰، ۱۲۰ و ۱۵۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار از منبع اوره) بر عملکرد شلتوک، کیفیت تبدیل، صفات فیزیکی دانه و ویژگیهای فیزیکوشیمیایی مرتبط با کیفیت پخت و تغذیهای سه رقم برنج شامل هاشمی، آنام و شیرودی انجام شد. آزمایش به صورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مؤسسه تحقیقات برنج کشور (رشت) اجرا شد. نمونههای شلتوک پس از برداشت خشک، پوستگیری، سفیدکنی و جداسازی برنج سالم، برای ارزیابی شاخصهای کیفی مورد استفاده قرار گرفتند. تجزیه دادهها با استفاده از نرمافزار SAS و مقایسه میانگینها با آزمون حداقل اختلاف معنیدار (LSD) در سطح احتمال 5 درصد انجام شد. نتایج و بحث: نتایج نشان داد که عملکرد شلتوک بهطور معنیداری تحت تأثیر سطح نیتروژن و رقم قرار گرفت. بیشترین عملکرد رقم هاشمی (۴٫۲۰ تن در هکتار) در سطح ۹۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار حاصل شد، در حالی که ارقام آنام و شیرودی بیشترین عملکرد خود را در سطح ۱۲۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار به ترتیب با عملکرد ۴٫۷۹ و ۶٫۵۶ تن در هکتار نشان دادند. با افزایش مصرف نیتروژن، به طور کلی راندمان تبدیل و درصد برنج سالم بهبود یافت و طول و ضریب رعنایی دانه خام افزایش پیدا کرد. در مقابل، طول دانه پخته و ضریب ریآمدن کاهش یافت. همچنین محتوای پروتئین دانه با افزایش نیتروژن افزایش یافت، در حالی که مقدار آمیلوز از حدود ۲۴٫۸ درصد در تیمار بدون نیتروژن به حدود ۲۱٫۳ درصد در سطح ۱۵۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار کاهش یافت و دمای ژلاتینه شدن افزایش نشان داد. پاسخ عناصر معدنی دانه به نیتروژن متفاوت بود؛ بهطوریکه غلظت منگنز روند افزایشی داشت، در حالی که تغییرات آهن و روی به رقم و سطح نیتروژن وابسته بود. ویژگیهای خمیری نیز به طور معنیداری تحت تأثیر نیتروژن قرار گرفتند؛ به طوری که با افزایش سطح نیتروژن، ویسکوزیته پیک و نهایی حدود ۱۲ تا ۲۵ درصد کاهش یافت، در حالی که مقدار برگشتپذیری یا پسرفت و دمای خمیری شدن افزایش یافت که بیانگر کاهش نسبی کیفیت پخت در مصرف بیش از حد نیتروژن است. نتیجهگیری: در مجموع، نتایج این پژوهش نشان داد که ارقام برنج در شرایط کشت مستقیم بر بستر مرطوب واکنشهای وابسته به ژنوتیپ و غیرخطی به نیتروژن نشان میدهند. بر این اساس، کاربرد حدود ۹۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار برای رقم هاشمی و ۱۲۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار برای ارقام آنام و شیرودی بهترین توازن بین عملکرد بالا، کیفیت تبدیل و ویژگیهای مطلوب پخت و تغذیهای دانه را فراهم کرد، در حالی که مصرف بیش از این مقادیر، موجب افت برخی شاخصهای کیفی دانه شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزش تغذیهای؛ چسبندگی خمیر؛ راندمان تبدیل؛ کیفیت دانه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 |
||