پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 864 |
| تعداد مقالات | 8,397 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,291,148 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,505,638 |
مسئله رواداری و هنرمندان تجسمی در عصر ناصری: تحلیلی بر پایه نظریه دادهبنیاد سازهگرایانه و راینر فورست | ||
| پژوهشهای میانرشتهای هنر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/ira.2026.33380.1088 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه دلفانی بلوچ* 1؛ سعید زاویه2 | ||
| 1دانشجوی دکتری پژوهش هنر، دانشکده مطالعات عالی و علوم نظری، دانشگاه هنر، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه پژوهش هنر، دانشکدۀ علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر ایران | ||
| چکیده | ||
| مسئلۀ رواداری و نارواداری نسبت به هنرمندان تجسمی در دوران ناصرالدینشاه قاجار، یکی از موضوعات مهم در تاریخ اجتماعی و فرهنگی هنر ایران است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که رواداری نسبت به هنرمندان تجسمی در عصر ناصری چه ویژگیهایی داشته و چه عوامل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در شکلگیری آن مؤثر بودهاند؟ هدف پژوهش، تبیین وضعیت رواداری و نارواداری در قبال نقاشان برجستۀ این دوره، از جمله کمالالملک، صنیعالملک، مصورالملک و ابوتراب غفاری، و تحلیل رابطۀ میان قدرت سیاسی و فعالیت هنری در بستر جامعۀ قاجاری است. این پژوهش با رویکردی کیفی و بر مبنای نظریۀ دادهبنیاد سازهگرایانه انجام شده است. دادههای پژوهش از طریق بررسی اسناد تاریخی، سفرنامهها، خاطرات، منابع کتابخانهای و تحلیل آثار هنری گردآوری شده و با بهرهگیری از مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تحلیل قرار گرفتهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که رواداری در عصر ناصری ماهیتی دوگانه و متغیّر داشته است. از یکسو، حمایت دربار از نهادهایی چون دارالفنون، تأسیس کارگاههای نقاشی و سفارش آثار هنری، زمینههای رشد و شکوفایی هنرهای تجسمی و گسترش نقاشی واقعگرایانه را فراهم ساخت. از سوی دیگر، محدودیتهای ناشی از ملاحظات سیاسی، حساسیتهای مذهبی نسبت به تصویرگری و فشارهای اجتماعی، دامنه فعالیت هنرمندان را با چالشهایی مواجه میکرد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که رواداری در این دوره نه یک اصل نهادینه، بلکه پدیدهای وابسته به ارادۀ شاه، مناسبات قدرت و شرایط اجتماعی بوده و درک این وضعیت میتواند به توسعۀ مباحث نظری رواداری در مطالعات تاریخ هنر ایران یاری رساند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مفهوم مدارا؛ هنرهای تجسمی؛ ناصرالدینشاه قاجار؛ کمالالملک؛ صنیعالملک؛ نظریه دادهبنیاد سازهگرایانه؛ فورست | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8 |
||