| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 868 |
| تعداد مقالات | 8,458 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,537,689 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,676,132 |
معاصربودگی در اندیشۀ خیام و هولدرلین با تأکید بر تلقی هایدگر از ذات زبان شعر | ||
| نقد و نظریه ادبی | ||
| دوره 11، شماره 1 - شماره پیاپی 22، تیر 1405، صفحه 209-233 اصل مقاله (1.08 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/naqd.2026.33230.2804 | ||
| نویسندگان | ||
| غلامرضا پیروز* 1؛ ندا راه بار2 | ||
| 1استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران | ||
| 2دانش آموختۀ دکتری رشتۀ فلسفه، پژوهشگر پسادکتری فلسفه ، دانشگاه مازندران. بابلسر، ایران | ||
| چکیده | ||
| معاصربودگی در این نوشتار، رویکردی است هستیشناسانه به ذات زبان شعر که شاعر را در یک مرز مشترک فکری با مخاطب معاصر قرار میدهد. مرزهایی ناگسستنی که در صورتبندیهای تقویمی و تاریخی خود را عیان میسازد. در بررسی جهان شعری هولدرلین و خیام مفهوم معاصربودگی در هیأت ضرورت هستیشناسانه جلوهگر میشود که براساس دو مؤلفۀ موقعیتگریزی و گذر از سوژگی بر این خوانش تمرکز خواهد شد. ازآنجاییکه یکی از مهمترین دغدغههای خیام، وجودی است و تبیین این دغدغهها برای انسان در همۀ اعصار حائز اهمیت است، لذا با استمداد از دیدگاه هایدگر و تأملات وی بر اشعار هولدرلین سعی شده دیالوگی بینالاذهانی میان اندیشۀ این دو متفکر برقرار گردد. دستاورد پژوهش ناظر بر این مسئله است که هایدگر سودای تحقق هستی را در زبان شعر جستجو میکند و اشعار هولدرلین بهنحوی رادیکال عیانکنندۀ امکانهای هستی درجهت نقد بر سوبژکتیویته است. صرفنظر از این مسئله، خیام هم شاعری است که زبان شعریاش گشوده و با پایانی باز توامان است. در گشودگی زبان شعر است که امکان فربه شدن اندیشههایش در بسیاری از گفتمانهای خیامی بعد از حیات وی بازآفرینی میشود. از جنبۀ دیگر، موقعیتگریزی در ساختار زبانی شعر خیام در مفاهیمی چون لغزندگی و سیالیت معنا، بازیگوشی و رازآمیزی زبان تعین یافته و فقدان سوژه با دعوت شاعر به سکونت در زمین تداعی میشود. انسانی نه بهمثابه سوژۀ مسلط که در حاشیۀ جهان و جزئی از آن است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خیام؛ هایدگر؛ هولدرلین؛ معاصربودگی؛ موقعیت گریزی؛ فقدان سوژه | ||
| مراجع | ||
|
امین رضوی، مهدی. (1387). صهبای خرد؛ شرح آثار و احوال حکیم عمر خیام. ترجمۀ مجدالدین کیوانی. تهران: سخن.
ایشانی، طاهره و رضایی لاکسار، حسین. (1395). «بررسی تطبیقی ساخت موضوعی رباعیات اصیل خیام با برخی از رباعیات منسوب به او». شعرپژوهی، سال هشتم، (3): 31-50.
خیام، عمر بن ابراهیم. (1389). رباعیات حکیم عمر خیام. تهران: بهزاد.
خسروی، علی و ذوالفقاری، محسن. (1395). «سبکشناسی رباعیات خاقانی با نگاه به تأثیرپذیری از خیام». کاوش نامۀ زبان و ادبیات فارسی، (33): 127-162.
پورنامداریان، محمدتقی. (1383). «خیام از نگاهی دیگر». مطالعات و تحقیقات ادبی، (1 و 2): 7-23.
تسلیمی، علی. (1391). رباعیهای خیام و نظریۀ کمیت زمان. تهران: آمه.
دشتی، علی. (1344). دمی با خیام، تهران: امیرکبیر.
شهولی، عبدالرحیم. (1351). حکیم عمر خیام و زمانۀ او. تهران: گوتنبرگ.
گادامر، هانس گئورگ. (1395). ادبیات و فلسفه در گفتگو، ترجمۀ زهرا زواریان. تهران: نقشو نگار.
فروغی، محمدعلی و غنی، قاسم. (1371). رباعیات خیام: تهران: اساطیر.
فرزانه، محسن. (1353). خیام شناخت. تهران: خوشه.
فون هرمان، فردریش ویلهلم. (1399). سوژه و دازاین مفاهیم اساسی هستی و زمان. ترجمۀ فلورا عسکریزاده و احسان پویانفر. تهران: روزگار نو.
میرافضلی، علی. (1400). رباعیات خیام و خیامانههای پارسی. تهران: سخن.
همایی، جلالالدین. (1367). رباعیات خیام (طربخانه). تهران: هما.
هایدگر، مارتین. (1381). شعر، زبان و اندیشۀ رهایی. ترجمة عباس منوچهری. تهران: مولی.
Agamben, Giorgio. (2009). What Is the Contemporary? in What Is an Apparatus? and Other Essays. trans, David Kishik & Stefan Pedatella. Standford University Press. Beistegui, Miguel de. (1998). Heidegger & the Political Dystopias. London and New York by Routledge. Duance, Williams. (2018). »language as it gives and not it is«. Language and Being: Heidegger’s Linguistics. London: Bloom bury Academic. Gosetti, Ferencei jennefer anna. (2004). Heidegger, Holderlin, and the Subject of Poetic Language. Fordham Unirersity Press. Gadamer, Hans Georg. (1994). Literature and Philosophy in Dialogue: Essays in German Literary Theory SUNY Series in Contemporary Continental Philosophy. Heidegger, Martin. (1971a). On the way to language, tr . John Stambaugh (New York Harper and Row. Heidegger, M. (1971b). Poetry, Language, Thought. trans & Introduction by Albert Hofstadter. Harper& Row publication. New York, London. Heidegger. Martin. (1993). Letter on Humanism. in basic writings, 2ndrev , and expanded edn , David F Krell (ed) 213-66. (New York Harper Collins). Heidegger, M. (2000). Elucidations of Hölderlin’s Poetry, (trans. Keith Hoeller), New York . Hölderlin, F. (2004). Poems of Friedrich Hölderlin, (trans. James Mitchell), San Francisco. Kockelmans, joseph. (1972). On Heidegger and Language. northwestern university press . Weineck. Silke-Maria. (2002). The Abyss Above: Philosophy and Poetic Madness in Plato, Hölderlin and Nietzsche. State University of New York Press.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 112 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 44 |
||