پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 868 |
| تعداد مقالات | 8,456 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,578,446 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,661,074 |
بازی بانو برای نام و نان (تحلیل رمان بازی آخر بانو براساس نظریۀ مبادلۀ اجتماعی پیتر بلاو) | ||
| نقد و نظریه ادبی | ||
| دوره 11، شماره 1 - شماره پیاپی 22، تیر 1405، صفحه 137-160 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/naqd.2026.32514.2783 | ||
| نویسنده | ||
| حجت اله امیدعلی* | ||
| دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشکدۀ ادبیات و زبانها دانشگاه اراک، اراک، ایران. | ||
| چکیده | ||
| نظریۀ مبادلۀ اجتماعی پیتر بلاو به تحلیل روابط انسانی براساس منابع، قدرت و منزلت میپردازد و مراحل تطور روابط از تبادلات فردی تا مشروعیت و دگرگونی را تشریح میکند. در رمان بازی آخر بانو از بلقیس سلیمانی میتوان مناسبات میان شخصیتها را از منظر این نظریه تحلیل کرد. هدف این مقاله بررسی چگونگی شکلگیری، تحول و فروپاشی روابط میان گلبانو و سه شخصیت اصلی رمان -حیدر، سعید و ابراهیم رهامی- با تمرکز بر قدرت، منزلت و مشروعیت اجتماعی است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است. سؤالات اصلی پژوهش عبارتاند از: چگونه سرمایههای فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی موجب تفاوت منزلت و قدرت میان شخصیتهای رمان بازی آخر بانو میشوند؟ چه مکانیزمهایی موجب دگرگونی نابرابریها و تغییر ساختار روابط میشوند؟ یافتهها نشان میدهد که سرمایۀ فرهنگی و سواد گلبانو او را در برابر خشونت حیدر برتر میسازد، سرمایۀ فرهنگی و منزلت اجتماعی سعید به ابزار قدرت و سلطه تبدیل میشود، و رابطه با رهامی تحتتأثیر سرمایۀ اقتصادی، نفوذ اداری و قواعد عرفی مشروعیت مییابد. درنهایت، فروپاشی این روابط، بهخاطر ورود رقبای قویتر، فشار ساختارهای اجتماعی و بحرانهای سیاسی رخ میدهد. نتیجهگیری مقاله بیان میکند که رمان بازی آخر بانو نشان میدهد چگونه تعامل میان سرمایههای مختلف، نابرابریها و مشروعیت اجتماعی، چرخهای از قدرت، سلطه، مقاومت و دگرگونی را در روابط انسانی تولید میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نظریۀ مبادلۀ اجتماعی؛ پیتر بلاو؛ بلقیس سلیمانی؛ بازی آخر بانو؛ قدرت و منزلت | ||
| مراجع | ||
|
استادمحمدی، نوشین؛ فقیهی، حسین و هاجری، حسین. (۱۳۹۶). «بررسی رمان بازی آخر بانو براساس نظریۀ چندصدایی باختین». ادب و زبان (نثر پژوهی)، (20): 51-70.
امیدعلی، حجت اله. (1405). «سقف شیشهای در دو رمان بازی آخر بانو و پیرایه دختری از استانبول». ادبیات تطبیقی، (34): 172-192.
ترنر، جاناتان. (1393). نظریههای نوین جامعهشناختی. ترجمة علیاصغر مقدس و مریم سروش. تهران: جامعهشناسان.
حاجی، سعدی و پارسا، سیداحمد. (۱۳۹۷). «استعارۀ بازی و فراداستان در رمان بازی آخر بانو»، ادبیات پارسی معاصر، (8): 1-24.
خدیوپور، روحاله و زیرک، ساره. (۱۴۰۲). «تحلیل عقدۀ حقارت در شخصیت اصلی رمان بازی آخر بانو براساس آرای آلفرد آدلر». جستارنامة ادبیات تطبیقی، (7): 85-112.
رؤفی، فریبا؛ زیرک، ساره و طهماسبی، فرهاد. (۱۴۰۲). «فقر و رفاه: تحلیل رمزگانهای اجتماعی در رمان بازی آخر بانو». جستارنامۀ ادبیات تطبیقی، (7): 76-105.
رنجبر، محمود و صفایی، علی. (۱۳۹۳). «بازخوانی جامعهشناختی نظریۀ بلاو در شعر سیداشرف گیلانی». جامعهشناسی تاریخی، (2): 107-130.
ریتزر، جورج. (1384). نظریۀ جامعه شناسی در دوران معاصر. ترجمة محسن ثلاثی. تهران: علمی.
سلیمانی، بلقیس. (1402). بازی آخر بانو. تهران: ققنوس.
محمودی، خدیجه؛ منصوریان سرخگریه، حسین و پارسایی، حسین. (۱۴۰۲). «خوانش مرزباننامه طبق نظریۀ تبادلی پیتر بلاو». تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، (57): 140-159.
نژادپرور، ستاره؛ یزدانپناه، مهرعلی و پارسایی، حسین. (۱۴۰۰). «بازتاب نظریۀ رفتار اجتماعی پیتر بلاو در سرودههای مهدی اخوان ثالث». زبان و ادبیات فارسی (دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا)، (28): 93-108. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 81 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 35 |
||