پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 859 |
| تعداد مقالات | 8,344 |
| تعداد مشاهده مقاله | 52,898,265 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,299,202 |
تحلیل ساختارهای پنهان هوشمندی فضایی و شکلگیری اجتماعات محلی؛ کاربرد روش چیدمان فضا در بافت مرکزی شهر بجنورد | ||
| دانش شهرسازی | ||
| مقاله 1، دوره 10، شماره 1، فروردین 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/upk.2026.32273.2089 | ||
| نویسندگان | ||
| مصطفی بهزادفر1؛ عاطفه صداقتی* 2 | ||
| 1استاد، گروه شهرسازی، دانشگاه علم وصنعت ایران، تهران، ایران | ||
| 2پژوهشگر پست دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشگاه علم وصنعت ایران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| بیان مساله: در طراحی شهری معاصر، نقش چیدمان فضایی در شکلگیری تعاملات محلی و اجتماعات شهری اهمیت زیادی دارد. مفهوم «هوشمندی فضایی» نشاندهنده توانایی فضا در هدایت رفتار، تعامل و حرکت ساکنان است، آنچه در بررسی در مقیاس شهری و محلهای هنوز جای مطالعه بسیار دارد. هدف: این پژوهش با هدف کشف ساختارهای پنهان هوشمندی فضایی و بررسی رابطه آن با شکلگیری اجتماعات محلی در شهر بجنورد انجام شد. روش: دادههای شبکه معابر بافت مرکزی از طریق روش چیدمان فضا و نرمافزار دپسمپ پردازش شدند و شاخصهای شبکهای در چهار دسته اصلی شامل حرکتی و دسترسی، مسیر و جریان، محلی و شبکه، و هندسی تحلیل گردیدند. یافته ها: یافتهها نشان میدهند که محورهای با یکپارچگی و دسترسی و انتخاب مسیر بالا، هسته مرکزی شبکه را شکل میدهند و جریانهای حرکتی و تعاملات اجتماعی ساکنان را هدایت میکنند؛ محورهای فرعی با اتصالات محلی و کنترل متوسط نقاط اجتماعپذیر محلهای را ایجاد میکنند. تحلیل تطبیقی با نقشه محلات نشان میدهد که محلات مجاور محورهای اصلی، بیشترین بهرهمندی از شبکه و همپیوندی فضایی را دارند، در حالی که محلات پیرامونی از نقش محدودتری برخوردارند. این الگوها بیانگر هوشمندی فضایی نهفته در بافت است؛ یعنی شبکه معابر و ساختار کالبدی بافت میتواند خود بهصورت توزیعشده، جریانهای اجتماعی، حرکت روزمره و تعاملات محلی را هدایت و هماهنگ کند، بدون آنکه تماماً تابع تصمیمات نهادی یا فناوریهای نوین باشد. نتیجهگیری: این نتایج، هوشمندی فضایی نهفته در بافت مرکزی شهر را برجسته میکند و نشان میدهد که ساختار شبکه معابر، حتی بدون فناوریهای پیشرفته، قابلیت هدایت تعاملات اجتماعی و تقویت پیوند محلهای را دارد. پژوهش حاضر ابزاری عملی برای شناسایی ظرفیتهای بالقوه شهری و طراحی بازآفرینی پایدار شهری فراهم میآورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هوشمندی فضایی؛ تحلیل چیدمان مسیرها؛ نقشه محوری؛ محلات شهری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 77 |
||