| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 852 |
| تعداد مقالات | 8,269 |
| تعداد مشاهده مقاله | 52,630,651 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,140,102 |
نظام دانایی و گفتمان موسیقایی در کتاب سرگذشت موسیقی ایران؛ تحلیلی کیفی از اندیشه روحالله خالقی در پرتو نظریه گفتمان فوکو | ||
| پژوهشهای میانرشتهای هنر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/ira.2026.33197.1086 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا عزیزی* 1؛ زهره طاهر2 | ||
| 1گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران. | ||
| 2استادیار مدعو گروه پژوهشهنر، دانشکده هنر، دانشگاه دولتی نیشابور، نیشابور، ایران. | ||
| چکیده | ||
| کتاب «سرگذشت موسیقی ایران» اثر روحالله خالقی، صرفاً یک روایت تاریخی از موسیقی ایران نیست، بلکه تلاشی نظری برای صورتبندی دانش موسیقایی در ایران مدرن بهشمار میرود. مسئله اصلی این پژوهش بررسی این است که خالقی چگونه از طریق ایجاد یک گفتمان معرفتی، در شکلگیری و بازتعریف مفهوم «موسیقی ملی» ایران نقش ایفا کرده است. پرسش اصلی پژوهش آن است که خالقی چگونه از طریق ایجاد نوعی گفتمان معرفتی، بر شکلگیری مفهوم موسیقی ملی در ایران تأثیر گذاشت؟ هدف پژوهش، تحلیل ساختار معرفتی و گفتمان موسیقایی خالقی با تکیه بر نظریه گفتمان میشل فوکو و تبیین نقش این اثر در تولید نظام دانایی موسیقایی و بازتعریف هویت نظری موسیقی ملی ایران است. این پژوهش با رویکردی کیفی و مبتنی بر تحلیل گفتمان فوکویی انجام شده است. دادهها از طریق مطالعه اسنادی شامل دو جلد کتاب «سرگذشت موسیقی ایران»، مقالات، یادداشتها و سایر آثار مرتبط خالقی گردآوری شدهاند. یافتهها نشان میدهد که خالقی با نهادینهسازی آموزش موسیقی و تدوین مبانی نظری آن، دانش موسیقایی را از سنت شفاهی به حوزه نوشتار و علم منتقل کرده است. او با تأسیس هنرستان موسیقی ملی و نگارش این اثر، گفتمانی آموزشی و فرهنگی ایجاد کرده که در آن «موسیقیدان ملی» بهعنوان سوژهای نوین شکل میگیرد. در این گفتمان، قدرت از طریق دانش و نهادهای آموزشی اعمال شده و به بازتولید هویت فرهنگی منجر میشود. بر این اساس، «سرگذشت موسیقی ایران» را میتوان متنی دانست که در آن دانش موسیقایی در پیوند با قدرت و هویت ملی بازتولید میشود. خالقی بهعنوان یکی از چهرههای کلیدی، نقش مهمی در شکلگیری نظام دانایی موسیقایی ایران مدرن داشته است؛ نظامی که آثار آن همچنان در حوزه آموزش، پژوهش و نقد موسیقی ایران تداوم دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| موسیقی ایرانی؛ روحالله خالقی؛ کتاب سرگذشت موسیقی ایران؛ نظریه گفتمان فوکو؛ نظام دانایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 14 |
||