پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 850 |
| تعداد مقالات | 8,246 |
| تعداد مشاهده مقاله | 52,569,931 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,031,088 |
تحلیل عملکرد توسعه منطقهای مبتنی بر برنامهریزی راهبردی کمی (منطقه ساحلی مریوان در کردستان) | ||
| مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی | ||
| دوره 7، شماره 1 - شماره پیاپی 24، فروردین 1405، صفحه 1-21 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی -مطالعه موردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/gscaj.2025.22674.1184 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم سجودی* 1؛ احمد پور احمد2؛ رامین قربانی3؛ عباس درودی نیا4؛ ابراهیم فرهادی3 | ||
| 1پژوهشگر پسادکترا، گروه شهرسازی، دانشگاه گیلان، رشت ایران. | ||
| 2استاد، گروه جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3دکترا، جغرافیا و برنامه ریزی شهری ،دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 4دکترا، جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مقصود این نوشتار، ارائه و تبیین عملکرد توسعه منطقهای مبتنی بر برنامهریزی راهبردی کمی منطقه ساحلی مریوان استان کردستان است. برای انجام مقاله از رویکردی کیفی - کمی بهره گرفته شده است. در بخش نخست پس از مطالعه میدانی و کتابخانهای (اسناد فرداست، طرحها و برنامهها) و با استفاده از مدل سوآت، عوامل چهارگانۀ کلیدی در قالب 85 مورد استخراج و توسط کارشناسان حوزة(دلفی) به وسیلۀ نرمافزار وزندهی، اوزان استخراج و ابعاد شناسایی شدند. نتایج مبین این نکته است که در توسعهنیافتگی منطقه مورد مطالعه، سازمان فضایی داخلی (قوت و ضعف) وزن کمتر و عوامل خارجی (تهدید و فرصت) تعیینکنندهتر هستند؛ بنابراین راهبردهای تهاجمی استخراج شد. در بخش دوم به کمک مدل برنامهریز راهبردیMeta-SWOT، 15 هدف سازمانی بهمنظور توسعه منطقهای استان در بازه زمانی 4 ساله و در طی برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران(1399 - 1395) تعیین و در اختیار صاحبنظران قرار گرفت. پس از طی مراحل و جمعبندی نهایی، نتایج گویای این واقعیت است که توسعه منطقهای منطقه متأثر از انگارۀ عاملی یکی بود، یکی نبود است و دلیل توسعهنیافتگی میتواند همان دلیل توسعهیافتگی منطقه باشد (ضدیت در قانون دیالکتیک)؛ یعنی بنا بر نتایج بهدستآمده، 3 راهبرد توسعهای و 3 راهبرد ضد توسعه عبارتاند از: 1. سرمایهگذاری دولتی، توجه سیاستگذاران، برنامهریزان و مسئولان (و یا فقدان آن)؛ 2. علاقهمندی بخش خصوصی به سرمایهگذاری در استان (و یا عدم علاقهمندی) و 3. فقدان زیرساختهای توسعه در مقیاس کلان. نهایتا میتوان گفت سیاستگذاری توسعه همهجانبۀ منطقهای در قبال استان کردستان تحتتأثیر انگارههای برنامهریزی همواره بازتولید شده است. | ||
تازه های تحقیق | ||
- در حال حاضر زریوار و منطقه ساحلی مریوان یک سرمایة ملی و حتی جهانی به شمار می رود. - نتایج نشاندهنده آن است که تأثیر عوامل محیط خارجی بیش از تأثیر عوامل داخلی بر روند توسعه منطقه ساحلی مریوان در استان کردستان است. - تأکید بر پایداری محیطی برای ریشهیابی و رفع تنگناهای فراروی توسعه فضایی استان کردستان. | ||
| کلیدواژهها | ||
| توسعۀ منطقهای؛ برنامهریزی راهبردی؛ Meta-SWOT؛ منابع و قابلیتها؛ منطقه ساحلی مریوان؛ استان کردستان | ||
| مراجع | ||
|
احمدی پور، زهرا؛ مختاری هشی، حسین؛ رکنالدین افتخاری، عبدالرضا؛ وزین، نرگس (1386). بررسی روند شتاب توسعهیافتگی فضاهای سیاسی - اداری کشور مطالعه موردی: استانهای ایران در برنامههای اول تا سوم توسعه (1368-1383). ژئوپلیتیک، 3(1) ، صص 49-22.
بدری، سید علی؛ رضوانی، محمدرضا؛ ترابی، ذبیحالله؛ ملکان، احمد (1394). متا سوات، ابزاری برای برنامهریزی گردشگری پایدار (موردمطالعه: روستای میغان)، برنامهریزی و توسعه گردشگری، 4 (13)، صص 50 ـ 29.
توکلی، مرتضی؛ فاضلنیا، غریب؛ زارعی، یعقوب؛ نیک آریا، مهران (1390). ارزیابی برخی شاخصهای ابعاد نابرابری منطقهای در ایران، روستا و توسعه، 14 (1)، صص 117-101.
توکلی نیا، جمیله؛ شالی، محمد (1391). نابرابریهای منطقهای در ایران، آمایش محیط، 5 (18)، صص 15-1.
توفیق، فیروز (1384). آمایش سرزمین (تجربه جهانی و انطباق آن با وضع ایران)، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران، تهران.
حکمت نیا حسن؛ موسوی میر نجف (1383). بررسی و تحلیل روند تغییرات سطوح توسعه و نابرابریهای ناحیهای در استان یزد (1375-1355)، جغرافیا و توسعه، 2 (4)، صص 112-101.
دانشور، تورج (1381). طرحریزی کالبدی و برنامهریزی منطقهای در ایران، نشر آذرخش، تهران.
دستمالچی، آناهیتا؛ ولی شریعت پناهی، مجید؛ سرور، رحیم (1400). آسیبشناسی طرحهای توسعه ی منطقه آزاد کیش با تاکید بر مولفه های جغرافیایی، نگرش های نو در جغرافیای انسانی، 13(3)، صص 520-508.
رضایی، محمدرضا؛ خاوریان گرمسیر، امیررضا؛ چراغی، رامین (1394). برنامهریزی راهبردی فضایی شهرهای کوچک اندام با استفاده از مدل Meta-SWOT (مطالعۀ موردی: شهر تفت در استان یزد)، پژوهشهای جغرافیایی برنامهریزی شهری، 3 (4)، صص 486 ـ 467
رهنما، محمدرحیم؛ آقاجانی، حسین (1391). تحلیل نابرابریهای فضایی در استان خراسان رضوی، مدرس علوم انسانی، 16 (1)، صص 87-63.
زحمتکش، ابراهیم؛ ابراهیم زاده، عیسی؛ زالی، نادر (1399). آسیب شناسی نظام برنامه ریزی منطقه ای در استان های ساحلی شمال کشور، نگرش های نو در جغرافیای انسانی، 12 (2)، صص 16-1.
زیاری، کرامت الله (1381). شناسایی سطوح توسعه در مناطق ایران، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی، 51-50(163-162) ، صص 362-347
زیاری، کرامتاله (1387). اصول و روشهای برنامهریزی ناحیهای، یزد، انتشارات دانشگاه یزد.
سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور (1394). سند برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1399-1395)، انتشارات سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور، تهران.
شالی، محمد؛ رضویان، محمدتقی (1389). نابرابریهای منطقهای در استان آذربایجان شرقی با استفاده از روش تاکسونومی و خوشهبندی، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی)، 14 (17)، صص 40-25.
شریف زادگان، محمدحسین؛ مؤمنی، مصطفی (1393). برنامهریزی راهبردی توسعهی یکپارچه و پایدار منطقه قزوین مبتنی بر تحلیل عرصههای مرتبط تصمیمگیری، آمایش محیط، 7 (26)، صص 64-39
شیخ بیگلو، رعنا (1390). شناسایی مناطق محروم ایران با استفاده از رتبهبندی ترکیبی، پژوهش و برنامهریزی شهری، 2 (7)، صص 70-53.
شیخی، محمد (1376). جایگاه برنامهریزی منطقهای در ایران ضرورتها، مشکلات و طرح چند پیشنهاد، اطلاعات سیاسی – اقتصادی، 121 (1)، صص 189-182.
صباغ کرمانی، مجید (1380). تجزیهوتحلیل نابرابریهای منطقهای اشتغال در استانهای کشور، مدرس علوم انسانی، 5 (2)، صص 20-1.
قادری، محمدرضا (1393). تحلیل عدم تعادل های منطقه ای در ایران (با تاکید برکلان منطقه ی ساحلی شمالی)، اولین همایش ملی رویکردهای نوین آمایش سرزمین در ایران، سمنان، دانشگاه سمنان.
قائد رحمتی، صفر؛ خاوریان گرمسیر، امیررضا (1394). نقش تکنیک Meta-SWOT در برنامهریزی راهبردی گردشگری شهر یزد، برنامهریزی و آمایش فضا، 20 (1)، صص 206 ـ 179
قنبری، حسین؛ نوبخت حقیقی، شهاب؛ موسی خانی، مسعود (1392). ارزیابی وضعیت توسعه منطقهای در میان شهرستانهای استان آذربایجان شرقی، راهبرد اجتماعی فرهنگی، 2 (6)، صص 97-83.
کاموسی علمداری، جواد؛ اصغری، حسین؛ پورشیخان، علیرضا؛ حسنی مهر، صدیقه (1399). تحلیلی بر چالشها و راهبردهای توسعهی پایدار منطقهای با رویکرد آیندهپژوهی (مورد: منطقه آزاد ارس)، برنامه ریزی منطقه ای، انتشار آنلاین.
کلانتری، خلیل؛ عبدالهزاده، غلامحسین (1394). برنامهریزی فضایی و آمایش سرزمین، مهندسین مشاور طرح و منظر، تهران.
مرکز آمار ایران (1391). سرشماری عمومی نفوس و مسکن، سالنامه آماری استان تهران، گزیده اطلاعات.
ملکی، سعید؛ شیخی، حجت (1388). تحلیل و طبقهبندی شاخصها و تعیین اولویتهای توسعه در استانهای کشور با استفاده از روش تحلیل عاملی و تحلیل خوشهای، جغرافیا و برنامهریزی، 14 (29)، صص 85-61.
میرهای، محمد؛ عارفی، مسلم؛ رشنوفر، آیت (1395). پژوهشی بر توسعهیافتگی و نابرابریهای آن در استان لرستان، برنامهریزی منطقهای، 6 (12)، صص 16-1
نایب پور، محمد؛ ویسیان، محمد، اصغری، آزاد؛ سارانی، سمانه (1392). برنامهریزی راهبردی توسعه گردشگری در استانهای مرزی با روش SWOT (استان کردستان)، علوم و فنون مرزی، 4 (6)، صص 7-30
نوربخش، فرهاد (1382). توسعه انسانی و تفاوتهای منطقهای در ایران: الگوی سیاستی، پژوهشها و سیاستهای اقتصادی، 28 (1)، صص 30-3.
هافتون، گراهام؛ کانسل، دیوید (1388). منطقه، راهبردهای فضایی و توسعه پایدار. ترجمه عارف اقوامی مقدم، چاپ دوم، تهران: انتشارات آذرخش.
یاسوری، مجید (1384). سیاستگذاری منطقهای و چگونگی نابرابریها در کشور، اطلاعات سیاسی-اقتصادی، 19 ( 212-211)، صص 145-138.
یاسوری، مجید (1388). بررسی وضعیت نابرابری منطقهای در استان خراسان رضوی، جغرافیا و توسعه ناحیهای، 7 (12)، صص 223- 201.
Acquaah, M., & Chi, T. (2007). A longitudinal analysis of the impact of firm resources and industry characteristics on firm-specific profitability. Journal of Management & Governance, 11(3),pp. 179-213.
Agarwal, R., Grassl, W., & Pahl, J. (2012). Meta-SWOT: introducing a new strategic planning tool. Journal of Business Strategy, 33(2),pp. 12-21.
Barney, J (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of management, 17(1), pp.99-120.
Bloomberg (2012). SWOT, PESTEL, Porter’s 5 Forces and Value Chain.pp. 1-16. Available at: http://cfcdn.ivoryresearch.com/wp-content/uploads/2013/04/Bloomberg-Businesssample1.pdf.
Buist, A. S., McBurnie, M. A., Vollmer, W. M., Gillespie, S., Burney, P., Mannino, D. M., ... & Jensen, R. L (2007). International variation in the prevalence of COPD (the BOLD Study): a population-based prevalence study. The Lancet, 370(9589), pp.741-750.
Dupont, V. (2007). Do geographical agglomeration, growth and equity conflict?. Papers in Regional Science, 86(2), 193-213.
Fedorov, L (2002). Regional inequality and regional polarization in Russia, 1990–99. World Development, 30(3), pp.443-456.
Hill, C. W., Jones, G. R., & Schilling, M. A (2014). Strategic management: theory: an integrated approach. Cengage Learning.
Husso, M (2011). Analysis of competition in the mobile phone markets of the United States and Europe.
Isoherranen, V (2012) Strategic Analysis Frameworks for Strategic Orientation and Focus, University Of Oulu, Oulu.
Kalantari, K (1996). Intra-provincial disparities in the development process in iran. Annals of the national association of geographers, 16 (2), pp.67-79.
Kalantari, Khalil (1996). Identification of Backward Regions in Iran, Quarterly Journal of Geographical Research, (13) 1, pp.120-131.
Morris, Ian (2015). To Each Age Its Inequality, available on: https://www.stratfor.com/weekly/lunch-question.
Shankar, R., & Shah, A (2003). Bridging the economic divide within countries: A scorecard on the performance of regional policies in reducing regional income disparities. World development, 31(8),pp. 1421-1441.
Winkler, A (2012). Measuring regional inequality: an index of socio-economic pressure for Serbia. Zbornik radova-Geografski fakultet Univerziteta u Beogradu, (60), pp.81-102. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||