| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 848 |
| تعداد مقالات | 8,218 |
| تعداد مشاهده مقاله | 52,500,934 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,946,918 |
تحلیل ردپای کربن کشت برنج در استان گیلان با استفاده از ارزیابی چرخه عمر و دادههای دانش سنتی | ||
| تحقیقات غلات | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 فروردین 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/cr.2026.32678.1888 | ||
| نویسندگان | ||
| مایده امیدی نوبیجار* 1؛ حسین بارانی2؛ محمد رحیم فروزه2؛ احمد عابدی سروستانی3 | ||
| 1، دانش آموخته دکتری علوم و مهندسی مرتع گروه مدیریت مرتع، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، | ||
| 2دانشیار گروه مدیریت مرتع، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. | ||
| 3دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران | ||
| چکیده | ||
| چکیده مبسوط مقدمه: گیاه برنج (Oryza sativa) یکی از محصولات کشاورزی استراتژیک است که نقش محوری در امنیت غذایی و معیشت در ایران و جهان ایفا میکند. از این رو، ارزیابی جامع انتشار گازهای گلخانهای در سیستمهای کشت برنج برای دستیابی به تولید پایدار ضروری است و شاخص ردپای کربن ابزاری برای برآورد انتشار مستقیم و غیرمستقیم این گازها بهشمار میآید. همراستا با تلاشهای جهانی برای کاهش تغییرات اقلیمی، نقش نظامهای دانش سنتی نیز در مدیریت کربن بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. هدف این مطالعه، بررسی ردپای کربن کشت برنج و دانش سنتی مرتبط با عوامل آن در استان گیلان طی سال زراعی ۱۴۰۱ بود. مواد و روشها: یک رویکرد ترکیبی (کمی و کیفی) برای مطالعه اتخاذ شد. برای محاسبه ردپای کربن برنج در ابعاد مختلف مزرعه شامل (5/0 >، 5/0 تا 1 و 1 <) هکتار از روش ارزیابی چرخه عمر و دستورالعملهای هیئت بیندولتی تغییرات اقلیمی استفاده گردید. همچنین بررسی دانش سنتی با روش مردمنگاری انجام و تحلیل نتایج آن با روش کدگذاری به کمک نرمافزار MAXQDA 2020 صورت پذیرفت. برای مقایسهی ردپا در گروهها، نرمال بودن دادهها با استفاده از آزمون شاپیرو-ویلک ارزیابی و با مشاهدهی توزیع غیرنرمال در برخی دادهها از آزمون ناپارامتریک کروسکال- والیس از نرمافزار SPSS استفاده شد. مقایسههای زوجی نیز با آزمون تعقیبی دان با اعمال اصلاح بنفرونی در سطح معنیدار 5 درصد انجام شد. یافتههای تحقیق: ردپای کربن میانگین 23/1 کیلوگرم کربن دی اکسید معادل بر کیلوگرم محصول در سال برآورد شد. همچنین با وجود عدم اختلاف معنیدار با افزایش ابعاد مزرعه، ردپای کربن کاهش یافت. میانگین پتانسیل گرمایش جهانی کل ناشی از فعالیتهای مختلف در نظام کشت برابر 3031 کیلوگرم کربن دی اکسید معادل بر هکتار در سال بود. آبیاری و انتشار متان طی فصل رشد 64 درصد، کودهای محتوی نیتروژن و انتشار N2O ناشی از کاربرد آن 10 درصد از کل گازهای گلخانهای تولیدی را در برداشت. همچنین سایر عوامل شامل سوخت، نیروی انسانی و بذر بودند. کشاورزان، دانش سنتی مدیریت کود آلی، مکانیزاسیون و بذر را با اثربخشی 50، 40 و 10 درصد، در ردپای کربن برنج مؤثر میدانند. نتیجهگیری: مدیریت ردپای کربن برنج در منطقه نیازمند رویکردی تلفیقی از دانش سنتی و رسمی شامل تحول در روشهای آبیاری، بهینهسازی مصرف کود، توجه به ارقام بومی و پیوند تجربهی نیروی انسانی با مکانیزاسیون کممصرف است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انتشارگازهای گلخانهای؛ مردم نگاری؛ شالیزار؛ جامعهی روستایی؛ تولید پایدار | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||