از فاء اعجمی تا ضاد عربی: پیچیدگی‌های انواع انشقاق واجی در فارسی‌نو

منابع

ابوالقاسمی محسن. تاریخ زبان فارسی. تهران: سمت. 1386.

ابوالقاسمی محسن. دستور تاریخی زبان فارسی. تهران: سمت. 1389.

ابوحاتم الرازی احمدبن حمدان. کتاب الزینه فی الکلمات الاسلامیه العربیه، تحقیق و تعلیق حسن­بن فیض­اللّه الهمدانی، الطبعه الاولی، صنعاء: مرکز الدراسات و البحوث الیمنی. 1994.

ابوعلی سینا. مخارج الحروف یا اسباب حدوث الحروف. دو روایت از متن رساله با مقابله و تصحیح و ترجمه از پرویز ناتل خانلری. تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران. 1348.

ارَّجانی فرامرز‌‌بن‌ خداداد‌بن‌ عبداللّه‌ الکاتب. سمک‌‌ عیار. با مقدمه‌ و تصحیح‌ پرویز ناتل‌ خانلری‌. تهران: انتشارات‌ بنیاد فرهنگ‌ ایران. 1347.

افشار ایرج [به­کوشش]. اسکندر‌نامه‌، روایت‌ فارسی‌ کالیستنس‌ دروغین‌. تهران: بنگاه‌ ترجمه‌ و نشر کتاب‌. 1346.

بخاری محمدبن عبدالله [مترجم]. داستان‌های بیدپای. تصحیح پرویز ناتل خانلری ـ محمد روشن. تهران: خوارزمی. 1369.

بیرونی ابوریحان. کتاب الصیدنه فی الطب. تهران: مرکز نشر دانشگاهی. 1370.

حمزۀ اصفهانی. تاریخ پیامبران و شاهان، سنی ملوک الارض و الانبیاء. نوشتۀ حمزه­بن حسن اصفهانی، ترجمۀ جعفر شعار. تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران. 1346.

خانلری پرویز. وزن شعر فارسی. تهران: توس. 1373.

دقایقی‌ مروزی، شمس‌الدین‌ محمد. بختیارنامه‌ (راحَة‌الارواح‌ فی‌ سرورالمفراح‌). ‌به‌­اهتمام‌ و تصحیح‌ ذبیح‌الله‌ صفا. تهران: دانشگاه‌ تهران. 1345.

راوندی محمد‌بن‌ علی‌بن‌ سلیمان. راحه‌ الصدور و آیه‌ السرور.‌ به سعی‌ و تصحیح‌ محمد اقبال‌، به انضمام‌ حواشی‌ و فهارس‌ با تصحیحات‌ لازم‌ توسط‌ مجتبی‌ مینوی‌. تهران:‌  امیرکبیر. 1333.

رواقی علی [پژوهشگر]. قرآن قدس، کهن‌ترین برگردان قرآن به فارسی. تهران: مؤسسۀ فرهنگی محمد رواقی. 1364.

روحی انارجانی. رسالۀ روحی انارجانی. به تصحیح سعید نفیسی. تهران: ایران زمین. 1333.

ریاحی محمدامین. تاریخ خوی. تهران: طوس. 1372.

شمس قیس الرّازی. المعجم فی معاییر اشعار العجم. تصحیح علامه محمدبن عبدالوهاب قزوینی. با مقابله با شش نسخۀ قدیمی و تصحیح مدرس رضوی. تهران: کتابفروشی تهران. (بی‌تا).

صادقی علی­اشرف. تکوین زبان فارسی. تهران: دانشگاه آزاد ایران. 1357.

صادقی‌ علی­اشرف‌. زبان‌ تفسیر قرآن پاک. مجلة‌ دانشکده‌ ادبیات‌ دانشگاه‌ تهران‌، 1350؛ (77): 41-65.

صادقی‌ علی­اشرف، تکوین‌ زبان‌ فارسی‌، دانشگاه‌ آزاد ایران‌. 1357.

صادقی‌ علی‌اشرف، تحول زبان و تثبیت یا معیارسازی آن: دو جریان مخالف و ناگزیر. مجلة زبانشناسی. 1367الف؛ (9): 2-12.

صادقی‌ علی­اشرف. یادداشتی‌ دربارة‌ ساختمان‌ واجی‌ لهجة‌ دوانی.‌ مجلة‌ زبان‌شناسی‌، 1367ب‌؛ (10): 2-8.

صادقی‌ علی‌اشرف. تلفظ صامت‌های عربی ’ض‘ و ’ظ‘ در زبان فارسی. گزارش میراث، 1397؛ 3(84-85): ۵ -۱۲.

ظهیری‌ سمرقندی محمد‌بن‌ علی‌بن‌ محمد. سندباد‌نامه‌. به اهتمام‌ و تصحیح‌ و حواشی‌ احمد آتش‌.‌ استانبول: چاپخانه‌ وزارت‌ فرهنگ. 1948.

عیوقی. ورقه و گلشاه. به­کوشش ذبیح‌الله صفا. تهران: دانشگاه تهران. 1343.

قهرمانی­مقبل، علی­اصغر و نعمتی، فاطمه. بررسی تاریخی «ض» در زبان عربی و سیر تحول آوایی آن در زبان فارسی. مجلۀ انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی. 1396/2017؛ (43): 87-108.

لازار ژیلبر. شکل‌گیری زبان فارسی. ترجمۀ مهستی بحرینی. تهران: هرمس. 1384.

ماهیار نوابی یحیی. سه غزل از شمس پُس ناصر. پژوهشنامۀ مؤسسۀ آسیایی. 1356؛ (3) 4-2: 1-15.

مبارکشاه محمدبن‌ منصوربن‌ سعید. آداب‌ الحرب‌ و الشجاعه‌. تصحیح‌ و اهتمام‌ احمد سهیلی‌ خوانساری‌. انتشارات‌ اقبال‌ و شرکاء. 1346.

میبدی‌ ابوالفضل رشیدالدین. کشف‌الاسرار وعُدّة‌الابرار (معروف‌ به تفسیر خواجه‌ عبدالله‌ انصاری). ‌تصحیح‌ علی‌اصغر حکمت‌. تهران: مطبعة‌ مجلس‌. 1331.

میهنی محمدبن‌عبدالخالق. دستور دبیری. تصحیح سیدعلی‌رضوی بهابادی. یزد: بهاباد. 1375.

نغزگوی کهن مهرداد. زبان­شناسی تاریخی. تهران: نشر آگه. 1404.

نیشابوری معین‌­الدین‌ محمد‌بن‌ محمود. تفسیر بصائر یمینی‌. جلد اول.‌ تصحیح‌ علی‌ رواقی‌. تهران: بنیاد فرهنگ‌ ایران. 1352.

وطواط رشیدالدین‌ محمد عمری‌ کاتب‌ بلخی‌. حدایق‌السِّحر فی‌ دقایق‌الشعر. به­انضمام‌ مقدمه‌ و حواشی‌ و سه‌ فهرست‌. تصحیح‌ و اهتمام‌ عباس‌ اقبال‌. انتشارات‌ کتابخانة‌ سنائی‌. 1362.

یاحقی محمدجعفر [به­کوشش]. گزاره‌ای از بخشی از قرآن کریم، تفسیر شنقشی. تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران. 1355.

یاحقی محمدجعفر [به­کوشش]. ترجمۀ قرآن نسخۀ مورخ 556 ه. (قرآن ری). تهران: مؤسسۀ شهید محمد رواقی. 1364.

Anttila, Raimo (2009). Historical and comparative linguistics. Amsterdam/ Philadelphia: John Benjamins.

Barthélemy, A. (1887). Gujastak Abāliš. Paris: Vieweg.

Bodrogligeti, A. (1971). The Persian Vocabulary of the Codex Cumanicus. Budapest: Akadémia Kiadó.

Campbell, Lyle (2020). Historical linguistics, an introduction. Fourth Edition. Edinburgh: Edinburgh University Press.

Good, Jeff (2008). Introduction. In: Jeff Good (ed.) Linguistics Universals and Language Change. 1–19. Oxford: Oxford University.

Grant, Anthony P., Klein, Thomas B., and NG, E-ching (2019). Contact-induced change and phonology. In: Anthony P. Grant (ed.). The Oxford handbook of language contact. 75-95. New York: Oxford University Press.

Hock, Hans Henrich (2021). Principles of historical linguistics. 3^rd Edition. Berlin/Boston: Walter de Gruyter.

Hoenigswald, Henry M. (1977). Intentions, assumptions, and contradictions in historical linguistics. In: Roger W. Cole (ed.). Current issues in linguistic theory. 168– 193. Bloomington: Indiana University Press.

Kang, Y (2011). Loanword phonology. In: Marc van Oosetendorp, Colin Even, Elizabeth Hume. Keren Rice (eds.). Blackwell companion to phonology. 2258-2282. Malden, MA: Wiley-Blackwell.

Lazard, Gilbert (1963). La Langue des Plus Anciens Monuments de la Prose Persane. Paris: Klincksieck.

Maddieson, Ian (1986). Borrowed sounds. In: Joshua A. Fishman, A. Tabouret- Keller, M. Clyne, B. Krishnamurti, and M. Abdulaziz (eds.). The Fergusonian Impact: Papers for Charles A. Ferguson in Honor of his 65th birthday. 1-16. Berlin; New York: Mouton de Gruyter.

MacKenzie, D. N. (1971). A Concise Pahlavi Dictionary. London: Oxford University Press.

Meier, Fritz (1981). Aussprachefragen des älteren Neupersisch. Oriens, Vol. 27-28: 70-132.

Millar, Robert McColl and Trask, Larry (2015). Trask's historical linguistics. Third edition. Routledge: London and New York.

Pisowicz, Andrzej .1985. Origins of the New and Middle Persian phonological systems. Krakow: Nakladem Uniwersytetu Jagiellonskiego.

Sakel, Jeanette (2007). Types of loan: matter and pattern.In: Yaron Matras and Jeanette Sakel (eds.). Grammatical borrowing in cross linguistic perspective. 15-29. Berlin. New York: Mouton de Gruyter.

Vajda, G. (1961). Les lettres et les sons de la langue arabe d’aprés Abū Hatim al-Rāzi. Arabica, VIII/2, P. 113-130.