پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 883 |
| تعداد مقالات | 8,597 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,593,176 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,184,020 |
نقد ساختاری شیوة فرهنگنویسی در لغتنامة دهخدا | ||
| زبان فارسی و گویشهای ایرانی | ||
| دوره 10، شماره 2 - شماره پیاپی 20، اسفند 1404، صفحه 115-138 اصل مقاله (1.18 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/plid.2026.32870.1751 | ||
| نویسنده | ||
| علی صفی پور* | ||
| استادیار ایرانشناسی، گروه جغرافیا، گردشگری و ایرانشناسی دانشگاه گیلان، رشت، ایران. | ||
| چکیده | ||
| لغتنامة دهخدا بهعنوان بزرگترین برنامة فرهنگنگاری زبان فارسی، نقشی بنیادین در تثبیت و انتقال میراث واژگانی زبان فارسی از نسلی به نسل دیگر ایفا کردهاست. با وجود جایگاه مرجع این اثر، ساختار درونی آن کمتر از منظر فرهنگنگاری بررسی انتقادی شدهاست. پژوهش حاضر با رویکرد نقد ساختاری، به تحلیل ساختار درونی لغتنامة دهخدا در هفت محور اصلی شامل آوانگاری، ریشهشناسی واژگان، شیوة گزینش سرواژهها، ساختار مدخلها، ترکیبها، نظام ارجاعدهیها درونمتنی و شیوة استناد به منابع برونمتنی پرداختهاست. روش تحقیق توصیفی– تحلیلی و مبتنیبر دادههای کتابخانهای است و تحلیلها براساس نمونهگیری هدفمند از مدخلهای گزیده انجام شدهاست. یافتهها نشان میدهد که لغتنامة دهخدا، اگرچه از دیدگاه غنای دادههای زبانی و شواهد متنی بیمانند و گسترده است، اما از نظر ساختار فرهنگنگاری با آشفتگیها و نابهسامانیهایی روبهروست. این مطالعه ضمن تبیین آشفتگیهای ساختاری لغتنامۀ دهخدا، زمینهای برای بازنگری انتقادی، و ویرایشی همهجانبة ساختار آن، برای نگاهداشت جایگاه لغتنامۀ دهخدا - بهعنوان جامعترین فرهنگ فارسی معاصر - فراهم میآورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| واژگان کلیدی: لغتنامة دهخدا؛ فرهنگهای زبان فارسی؛ نقد ساختاری؛ فرهنگنگاری؛ مدخلنویسی | ||
| مراجع | ||
|
احتشامی شعله. تحلیل استنادی مدخلهای اعلام تاریخی غیرشخص لغتنامۀ دهخدا. مجلة کتابداری، 1382؛ (37): 173–199.
استادی رضا. کاستیها و ضعفها در لغتنامۀ دهخدا، کیهان اندیشه، 1377؛ (78 و 79): 5-31.
انوری حسن. فرهنگ بزرگ سخن. تهران: سخن. 1382.
دستور خط فارسی، مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی. 1389.
دهخدا علیاکبر. لغتنامة دهخدا. تهران: موسسة لغتنامة دهخدا. 1377.
صادقی علیاشرف. شیوههای فرهنگنویسی در لغتنامة دهخدا، فرهنگ نویسی، ویژهنامه فرهنگستان، 1388؛ (2): 2ـ 39.
مصاحب غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. تهران: امیرکبیر. 1381.
معین محمد. مزدیسنا و ادب پارسی. تهران: دانشگاه تهران. 1326.
معین محمد. فرهنگ فارسی. تهران: امیرکبیر. 1380.
میرشمسی مریم. دهخدا و لغتنامه. تهران: قطره. 1403. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 139 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 52 |
||