پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 883 |
| تعداد مقالات | 8,596 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,580,832 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,177,448 |
ترتیب واژهها، مطابقه و حالتنمایی درگویش افتری | ||
| زبان فارسی و گویشهای ایرانی | ||
| دوره 10، شماره 2 - شماره پیاپی 20، اسفند 1404، صفحه 57-84 اصل مقاله (1.26 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/plid.2026.32636.1742 | ||
| نویسندگان | ||
| معصومه هاشمی1؛ محمد دبیرمقدم* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبانشناسی عمومی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| 2استاد زبانشناسی، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر به مطالعۀ «ترتیب واژهها»، «نظام مطابقه» و «حالتنمایی» گویش افتری براساس مقالۀ درایر (1992)، الگوهای مطابقۀ پنجگانۀ کامری (1978) و دبیرمقدم (1402) میپردازد. دادههای پژوهش به شیوۀ میدانی و با مصاحبۀ نیمهساختاریافته جمعآوری شدهاست. بهلحاظ «ترتیب واژهها» جفتهای همبستگی در دو ردۀ «فعلپایانی» و «فعلمیانی» در منطقۀ زبانهای اروپا ـ آسیا و جهان بررسیگردید. یافتهها نشان میدهد هرچند «افتری» آمیختهای از مؤلفههای ردهشناختی «فعلپایانی» و «فعلمیانی» است، اما به زبانهای «فعلپایانی» تمایل بیشتری دارد. دو عامل گذرایی و زمان، شیوۀ مطابقۀ افتری را رقم میزنند. فعلهای لازم فارغ از هر زمانی و فعلهای متعدی حال، مطابقۀ فاعلی ـ مفعولی را بازنمایی میکنند و فعلهای متعدی گذشته، نظام سهبخشی را بهدست میدهند. افعال «خواستن» (حال و گذشته) و «توانستن» (گذشته) از «واژهبستهای ضمیری» بهره میگیرند. همکردهای متعدی نظیر «کردن» و «زدن» در ساختار فعل مرکب لازم (گذشته)، میزبان «واژهبستهای ضمیری» هستند. بهلحاظ «حالتنمایی»، فاعل لازم (گذشته و حال) و فاعل متعدی (گذشته و حال) دارای «حالت + مستقیم» و مفعول متعدی (گذشته و حال) دارای «حالت غیرفاعلی» هستند، لذا «افتری» از نظام حالت «فاعلی ـ مفعولی» بهره میبرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ترتیب واژهها؛ نظام مطابقه؛ حالتنمایی؛ واژهبستهای ضمیری؛ پسوندهای مطابقه | ||
| مراجع | ||
|
حسنزاده میرعلی، زیاری حسین. موارد یکصد مثل از گویش افتری، مجله فرهنگ قومس، 1391؛ (46): 37- 66.
دبیرمقدم محمد. ردهشناسی زبانهای ایرانی، تهران: سمت. 1402.
همایون همادخت. گویش افتری، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی. 1371.
Comrie, B. Ergativity. In: W. Lehmann (Ed.), syntactic Typology: Studies in the phenomenology of language (1978, 329-394). Sussex: The Harvester Press. Comrie, B. Language Universals and Linguistic Typology: Syntax and morphology. 2nd ed. The University of Chicago press (1989). Croft, W. Typology and Universals. 2nd ed. Cambridge University Press (2003). Dryer, M. The Greenbergian Word Order Correlations. Language, (1992: 68, 81-138). Dixon, R.M.W. Ergativity. Cambridge: Cambridge University Press (1994). Dixon, R.M.W. Ergativity. Language (1979, 55, 59-138). Greenberg, J.H. ‘Some Universals of Grammar with Particular Reference to the order of Meaningful Elements. In: J. Greenberg, (Ed.), Universals of language (1963, 73–113). Cambridge, MIT Press. Hopper, P. J., Thompson, S.A. Transitivity in grammar and discourse. Language (1980, 56, 251-299). Hawkins, J.A. Word Order Universals. Academic Press (1983). Siewierska, A. Person agreement and the determination of alignment. Transactions of the Philological Society, (2003 101, 339-370). Song, j. j. Linguistic Typology: Morphology and Syntax. Singapore: Longman (2001). Vennemann, T. Topics, Subjects and Word order: From SXV to SVX via TVX. In: J. Anderson, & Ch. Jones (Eds.), Historical Linguistics. Proceedings of the First International Conference on Historical Linguistics (1974, 339-376). Edinburgh, 3-7 September 1973, 2 Vols. North Holland, Amsterdam. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 141 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 93 |
||