| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 883 |
| تعداد مقالات | 8,597 |
| تعداد مشاهده مقاله | 54,590,202 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,182,258 |
بررسی زباهنگ لعن و نفرین براساس انگارۀ قومنگاری هایمز با تأکید بر گونۀ جهرمی | ||
| زبان فارسی و گویشهای ایرانی | ||
| دوره 10، شماره 2 - شماره پیاپی 20، اسفند 1404، صفحه 139-168 اصل مقاله (1.56 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/plid.2026.32009.1733 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه تسلیم جهرمی1؛ رها زارعی فرد* 2 | ||
| 1استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه جهرم، جهرم، ایران | ||
| 2استادیار زبانشناسی، دانشگاه جهرم، جهرم، ایران | ||
| چکیده | ||
| زباهنگ نفرین، نقش فرهنگ را در زبان بازنمایی میکند. گونۀ جهرمی زبان فارسی بهعنوان یکی از گونههای جنوب غربی و زاگرس جنوبی، از این نظر انواع مختلفی از نفرین را در خود جای دادهاست. در این مطالعه، بیش از یکصد نفرین جهرمی براساس مدل قومنگاری ارتباط هایمز بررسی و براساس انگیزهها و مضامین به چهار گروه اصلی دستهبندی شد: نفرینهای مرتبط با نقص جسمانی، آرزوی مرگ، گرفتاری به بیماریهای بیدرمان، زندگی سخت دنیوی. هر کدام نیز زیرمجموعههایی دارند و بهصورت صفت مفعولی نیز بهکار رفتهاند. تحلیل این نفرینها نشان میدهد که نفرین در فرهنگ جهرمی یک کنش زبانی صرف نیست، بلکه پدیدهای فرهنگی ـ اجتماعی عمیق است و ریشه در باورهای دینی، اخلاقی و اجتماعی دارد. این نفرینها اغلب در لحظات خشم، ناامیدی یا بهعنوان ابزاری برای تنبیه اخلاقی و بازگرداندن تعادل اجتماعی بهکار میروند و نشاندهندۀ واکنش ذهنیت جمعی جهرم در برابر ظلم، خیانت، بیعدالتی و شیطنت هستند. تحلیل نفرینهای گونۀ جهرمی در مدل هایمز نشان میدهد که نفرین در جهرم، آخرین دادگاه یا عدالت عامیانه محسوب میشود و در تمام ابعاد وجودی انسان اعم از بدن زنده، زندگی دنیوی و حیات اخروی، سیستمی کامل برای مجازات و تقصیریابی ایجاد کردهاست. ساخت منفی این نفرینها بهصورت دعا، رفع چشمزخم و در مقام تحبیب نیز بهکار میرود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نفرین؛ گونۀ زبانی؛ جهرم؛ قومنگاری ارتباط هایمز | ||
| مراجع | ||
|
قرآن مجید.
پیشقدم رضا. معرفی زباهنگ بهعنوان ابزاری تحولگرا در فرهنگکاوی زبان. مطالعات زبان و ترجمه. 1391؛ 45 (4): 47 -61.
پیشقدم رضا، عطاران آتنا. نگاهی جامعهشناختی به کنش گفتاری «قسم» مقایسة زبانهای فارسی و انگلیسی. مطالعات زبان و ترجمه. 1392؛ 46 (14): 25-50.
پیشقدم رضا، وحیدنیا فاطمه، فیروزیان پوراصفهانی آیلین. نگاهی جامعهشناختی به کنش گفتاری نفرین: مقایسة زبانهای فارسی و انگلیسی. مطالعات زبان و ترجمه. 1394؛ 47 (2): 72-45. Doi: https://doi.org/10.22067/lts.v47i2.35404
پیشقدم رضا. کاربردهای دعا در فیلمهای فارسی و انگلیسی در پرتو الگوی هایمز. جستارهای زبانی. 1394؛ 7 (28): 1-23. Doi: https://doi.org/10.22067/lts.v47i2.35404
پیشقدم رضا، فیروزیان پوراصفهانی آیدا، فیروزیان پوراصفهانی آیلین. معرفی زباهنگ مرگمحوری و شادیگریزی از طریق تفحص در گفتمانشناسی مرگ در زبان فارسی. مطالعات فرهنگ-ارتباطات. 1399؛ 21 (49): 206- 181. Doi: 10.22083/jccs.2019.154431.2611
جعفرزاده مریم، قربانپور آرانی حسین، زارعی عباس. نفرین در زبان عامیانه براساس روش تحلیل محتوا، زبانپژوهی. 1401؛ 14 (43): 189 -212. Doi: 10.22051/jlr.2021.36003.2042
حقایق حسین. کتاب جهرم، قم: وحید. 1375.
حلبی علیاصغر. تاریخ طنز و شوخطبعی در ایران و جهان اسلامی، تهران: بهبهانی. 1377.
دهخدا علیاکبر. لغتنامه، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. 1377.
ذوالفقاری حسن. زبان و ادبیات عامۀ ایران، تهران: سمت. 1394.
شاملو احمد. کتاب کوچه، تهران: مازیار. 1377.
قزلی ایرج. فرهنگ آداب و رسوم شهرستان جهرم، جهرم: بونیز. 1394.
ماحوزی مهدی، طاووسی محمود، ساروی ویدا. بررسی تطبیقی درونمایۀ نفرین در دوبیتیهای محلی خراسان و مازندران، ادبیات و زبانهای محلی ایران زمین. 1396؛ 7 (16): 31-50 . Doi:20.1001.1.23454466.1401.10.43.4.7 The Holy Qur’an. Dehkhoda, A. A. (1998). Loghatnameh (The Dictionary), 15 Volumes. Tehran: Tehran University Press. Haqaeq, Hossein. (1996). The Book of Jahrom. Qom: Vahid. Halabi, A. A. (1998). The History of Satire and Humor in Iran and the Islamic World. Tehran: Behbani. Hymes, D. (1968) .the ethnography of speaking. in J Fishman (ed.), Readings :Moulton, pp.99-138. Jafarzadeh, M., Ghorbanpour Arani, H., & Zarei, A. (2022). Cursing in Vernacular Language Based on Content Analysis Method. Linguistics, 14(43), 189–212. (in Persian) Doi: 10.22051/jlr.2021.36003.2042 Mahouzi, M., Tavousi, M., & Saravi, V. (2017). A Comparative Study of the Theme of Cursing in the Couplets of Khorasan and Mazandaran Localities. Journal of Literature and Local Languages of Iranian Land, 7(16), 31–50. Doi:20.1001.1.23454466.1401.10.43.4.7 Pishghadam, R. (2012). Introducing Zabaahang as a Transformative Tool in Language Culture Study. Studies in Language and Translation, 45(4), 47–61. Doi: No Pishghadam, R. (2015). Applications of Prayer in Persian and English Films in Light of Hymes’ Model. Linguistic Essays, 7(28), 1–23. Doi: https://doi.org/10.22067/lts.v47i2.35404 Pishghadam, R., & Attaran, A. (2013). A Sociological View of the Speech Act of “Swearing”: A Comparative Study of Persian and English. Studies in Language and Translation, 46(14), 25–50. Doi: No Pishghadam, R., Firouzian Pour-Esfahani, A., & Firouzian Pour-Esfahani, A. (2020). Introducing Death-Centricity and Joy-Aversion Zabaahang through an Investigation of Death Discourse in the Persian Language. Communication and Culture Studies, 21(49), 181–206. Doi: 10.22083/jccs.2019.154431.2611 Pishghadam, R., Vahidenia, F., & Firouzian Pour-Esfahani, A. (2015). A Sociological View of the Speech Act of “Cursing”: A Comparative Study of Persian and English. Quarterly Journal of Studies in Language and Translation, 47(2), 45–72. Doi: https://doi.org/10.22067/lts.v47i2.35404 Qazli, I. (2015). Culture of Customs and Rituals of Jahrom City. Jahrom: Boniz. Shamluo, A. (1998). The Book of Alley (Vol. 1). Tehran: Maziar. Zolfaghari, H. (2015). Iranian Language and Folklore. Tehran: SAMT. (in Persian) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 148 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 55 |
||