| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 840 |
| تعداد مقالات | 8,153 |
| تعداد مشاهده مقاله | 52,500,389 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,894,688 |
فدرالیسم از منظر نظریه جامعهشناسی سیاسی: بازخوانی انتقادی رویکردهای کلاسیک و مدرن | ||
| سیاست جهانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/wp.2026.31572.3582 | ||
| نویسندگان | ||
| لشکر علی اکبر هدایه1؛ حامد کاظمی* 2 | ||
| 1لشکر علی اکبر، استادیار جامعه شناسی سیاسی، گروه جامعه شناسی، دانشگاه صلاحالدین، اربیل اقلیم کردستان، عراق | ||
| 2دانش آموخته دکتری علوم سیاسی و استاد مدعو دانشگاه ایلام، ایلام، ایران | ||
| چکیده | ||
| این مقاله مروری جامع، به بررسی فدرالیسم از دریچه جامعهشناسی سیاسی میپردازد و سیر تحول نظریه فدرالیستی را از مبانی کلاسیک آن تا تفاسیر معاصر تحلیل میکند. این پژوهش نشان میدهد که فدرالیسم، در ماهیت خود، فراتر از یک سازوکار قانون اساسی است: بلکه محصول کشمکشی زنده میان میل به وحدت و کثرت است که در قالب نهادها جریان مییابد، اما خود نهادها را هم دگرگون میسازد. مقاله یک گزاره نظری نوین را پیش مینهد: «چارچوب یکپارچگی فدرال بازتابی»، که فدرالیسم را به مثابه یک فرآیند انطباقیِ اجتماعی-سیاسی بازتعریف میکند که تحت تأثیر تنشهای دیالکتیکی مستمر میان نیروهای مرکزگرا و مرکزگریز شکل میگیرد. این چارچوب، بهجای دیدن فدرالیسم بهعنوان یک «ساختار ایستا»، آن را میدانی برای گفتوگوی بیپایان میان هویتها، منافع و ساختارهای قدرت میداند، میدانی که در آن، ثبات و تغییر، همزمان همزیستی میکنند. این چارچوب با یکپارچهسازی چشماندازهای نهادی، جامعهشناختی و فرآیند-محور، شکافهای نظری مهمی را در ادبیات موجود پر میکند. این تحقیق از طریق تحلیل تطبیقی رویکردهای فرمالیستی کلاسیک و نظریههای تجربی مدرن، نشان میدهد که فدرالیسم نه صرفاً بهمنزله یک سازوکار قانون اساسی، بلکه بهمثابه یک پدیده پیچیده اجتماعی-سیاسی عمل میکند که به دینامیکهای متغیر قدرت، سیاستهای هویتی و چالشهای حکمرانی پاسخ میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فدرالیسم؛ نظریههای کلاسیک؛ رویکردهای مدرن؛ فدرالیسم بازاندیشانه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 103 |
||