| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 840 |
| تعداد مقالات | 8,153 |
| تعداد مشاهده مقاله | 52,500,390 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,894,693 |
بازنمایی خاطرۀ غیرارادی در جهان داستانی گلی ترقی بر اساس اندیشههای والتر بنیامین | ||
| نقد و نظریه ادبی | ||
| دوره 10، شماره 2 - شماره پیاپی 21، دی 1404، صفحه 233-251 اصل مقاله (1.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/naqd.2026.31947.2759 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا صیاد1؛ کامران سپهران* 2 | ||
| 1دانشیار، گروه سینما، دانشکده سینما و تئاتر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه نمایش، دانشکده سینما و تئاتر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش به بررسی بازنمایی خاطره و فرآیند یادآوری در داستانهای گلی ترقی، با تکیه بر مفهوم «خاطرة غیرارادی» والتر بنیامین میپردازد. بنیامین با الهام از پروست میان خاطرة ارادی و غیرارادی تمایز میگذارد؛ اولی تحت اراده آگاهانه ذهن عمل میکند، درحالیکه دومی بهطور ناگهانی و از خلال محرکهای حسی فعال میشود و گذشته را به شکلی گسسته، برقآسا و غیرخطی در اکنون حاضر میسازد. در جهان داستانی ترقی، تجربههای حسی -از شنوایی، بویایی و چشایی تا بینایی، لامسه و حتی جنبش بدنی- دروازههایی برای فعالسازی چنین خاطرههاییاند. بررسی داستانهای «اولین روز»، «بازی ناتمام»، «درخت گلابی»، «خانهای در آسمان»، اتفاق و بازگشت به عنوان نمونههای موردی این پژوهش نشان میدهند که محرکهای حسی کوچک میتوانند شبکهای از تصاویر محو، تکهتکه و شبهسینمایی را فراخوانند؛ تصاویری که همچون مونتاژی ناگهانی، گذشته و حال را در هم میآمیزند. تحلیل این روایتها آشکار میسازد که بدن و حواس نقشی محوری در شکلگیری خاطرههای غیرارادی دارند و یادآوری در آنها کمتر محصول بازسازی خطی گذشته، و بیشتر رخدادی گریزپا و دیالکتیکی میان یادآوری و فراموشی است. بدینسان، خاطره در آثار ترقی، نه سازهای صرفاً روایی، بلکه پدیدهای زیسته و بدنمند است که از خلال گسستهای ناگهانی حال، فرد را به لایههای پنهان گذشته و تجربههای زیستهاش پیوند میزند. یافتههای پژوهش همچنین نشان میدهد که کیفیت تصویری و مونتاژی این خاطرهها با استعارههای بصری بنیامین درباره حافظه همخوان است. بنابراین، میتوان گفت جهان داستانی ترقی مجالی است برای تجسد ایده بنیامینی خاطرة غیرارادی، جایی که تجربه حسی به نقطه تلاقی گذشته و حال بدل میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خاطرۀ غیرارادی؛ تجربه حسی؛ تصویر سینمایی؛ والتر بنیامین؛ گلی ترقی | ||
| مراجع | ||
|
اسماعیلیچوکلایی، ندا. (1393). بررسی گونۀ خاطره داستان در آثار گلی ترقی (خاطره های پراکنده و دو دنیا). پایاننامة کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سمنان: سمنان.
تاجبخش، گلناز. (1383). «والتربنیامین: دگرگونی تجربه و خاطره در عصر جدید و کلانشهر مدرن». هنرهای زیبا، 20(20): 5-16.
ترقی، گلی. (1371). خاطرههای پراکنده، تهران: نیلوفر.
ترقی، گلی. (1384) . جایی دیگر، تهران: نیلوفر.
ترقی، گلی. (1385). دو دنیا، تهران: نیلوفر.
ترقی، گلی. (1397)الف. اتفاق، تهران: نیلوفر.
ترقی، گلی. (1397)ب. بازگشت، تهران: نیلوفر.
رضایی، رضا. (1401). «واکاوی ابعاد پدیداری معنا در داستان کوتاه «درخت گلابی» اثر گلی ترقی: رویکردی نشانه معناشناختی به تحلیل گفتمان ادبی». جستارهای زبانی، 13 (4)، 596-600. https://doi.org/10.29252/LRR.13.4.17
محبتی، فائزه. (1400)، «بارقههای خاطره و حافظه در شهر: «والتر بنیامین» چگونه شهر را به متن تبدیل میکند و «مارسل پروست» چگونه آن را میخواند؟». در تارنمای انسان شناسی و فرهنگ. بازیابی در https://anthropologyandculture.com
مساح، آفاق؛ زیار، محمد و رزاقی، رویا. (1402). «ادبیات مهاجرت از خلال خاطره پردازی های گلی ترقی». زبانپژوهی فرانسه، 4(8)، 79-100. https://doi.org/10.22054/rlf.2023.73730.1165
نامجو، مهشید و برادرانجمیلی، لیلا. (1404). «آستانگی فردیت : فضا، بازروایت خاطرات در مجموعه داستان دودنیا نوشته گلی ترقی». نقد زبان و ادبیات خارجی، 22 (34)، 113-124. https://doi.org /10.48308/CLLS.2024.236056.124
Abbas, A. (1988). "Walter Benjamin's Collector: The Fate of Modern Experience". New Literary History, 20 (1), 217–237. Benjamin, W. (1986). "A Berlin Chronicle". In Reflections: Essays, Aphorisms, Autobiographical Writings, New York: Schocken. 3–60. Benjamin, W. (2005). Selected Writings, Volume 2, Part2: 1931-1934, Cambridge & London: Harvard University Press. Ferris, D. S. (2008). The Cambridge Introduction to Walter Benjamin, Cambridge & New York: Cambridge University Press. Ghardashkhani, G. (2017). Another Place: Identity, Space, and Transcultural Signification in Goli Taraqqi’s Fiction, Leiden: Brill. Gilloch, G. (1996). Myth and Metropolis: Walter Benjamin and the City, Cambridge: Polity Press. Gilloch, G. (2002). Walter Benjamin: Critical Constellations, Cambridge: Polity Press. Hamilakis, Y. (2013). Archaeology and the Senses: Human Experience, Memory, and Affect, New York: Cambridge University Press. Hansen, M. (2012). Cinema and Experience: Siegfried Kracauer, Walter Benjamin, and Theodor W. Adorno, Berkeley and Los Angeles: University of California Press. Jay, M. (2005). Songs of Experience: Modern American and European Variations on a Universal Theme, Berkeley and Los Angeles: University of California Press. Leslie, E. (2010). "Siegfried Kracauer and Walter Benjamin: Memory from Weimar to Hitler". In Memory: Histories, Theories, Debates, Eds. S. Radstone and B. Schwarz. New York: Fordham University. 123–135. Martens, L. (2011). The Promise of Memory: Childhood Recollection and Its Objects in Literary Modernism, Cambridge, Massachusetts and London: Harvard University Press. McTighe, M. E. (2012). Framed Spaces: Photography and Temporality in Contemporary Installation Art, Hanover, New Hampshire: Dartmouth College Press. Moran, J. (2003). "Benjamin and Boredom". Critical Quarterly, 45 (1–2), 168–181. Rajabi, S. (2021). All My Friends Live in My Computer: Trauma, Tactical Media, and Meaning, New Jersey and London: Rutgers University Press. Sinha, A. (2005). "Forgetting to Remember: From Benjamin to Blanchot." Colloquy, (10), 22–41. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 49 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 20 |
||