| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 868 |
| تعداد مقالات | 8,450 |
| تعداد مشاهده مقاله | 53,572,865 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,655,712 |
تصحیح ایدئولوژیک و نقد سازوکارهای ایدئولوژی در مجالسالمؤمنین قاضی نورالله شوشتری | ||
| نقد و نظریه ادبی | ||
| دوره 11، شماره 1 - شماره پیاپی 22، تیر 1405، صفحه 83-106 اصل مقاله (1.08 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/naqd.2025.31689.2748 | ||
| نویسندگان | ||
| سعید گلناری* 1؛ علی رضا نیکویی2؛ محمدعلی خزانه دارلو2 | ||
| 1دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان، رشت، ایران | ||
| 2دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مجالسالمؤمنین یکی از مهمترین منابع در حوزۀ تاریخ فکری، فرهنگی و سیاسی و ادبی شمرده میشود که در دورۀ صفویه تحریر شده است. قاضی نورالله شوشتری در این اثر که از یک «فاتحه» و یک خاتمه و دوازده «مجلس» تشکیل شده، کوشیده است، بسیاری از رجال بزرگ سیاسی، علمی، ادبی، مذهبی و عرفانی را بهعنوان بزرگان شیعی معرفی کند. همین امر موجب شده که در طول تاریخ این کتاب، اثری ایدئولوژیک تلقی شود و مورد طعن و تمسخر قرارگیرد. این مقاله تلاش میکند با کمک رویکردهای متنپژوهی مدرن کسانی چون جِروم مکگن نشان دهد که مجالسالمؤمنین را میتوان یکی از نمونههای منحصربهفرد متنپژوهی سنتی و احیای متنهایی دانست که در طول تاریخ به این بهانه که ایدئولوژیک شمرده شدهاند، طرد شده و به حاشیه رانده شدهاند. درواقع باید گفت که این متنها، علاوهبر ارزش ادبی، ارزش تاریخی ـ اجتماعی و فرهنگی دارند، میتوانند بیانگر عقاید و افکار فرقهها و نحلههایی باشند که نادیده گرفته شده و به حاشیه رانده شدهاند. قسمت دوم مقاله نیز تبیین و تحلیل سازوکارهای ایدئولوژیک قاضی نورالله شوشتری در تألیف مجالسالمؤمنین است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مشروعیتبخشی؛ توجیهگری؛ تصحیح ایدئولوژیک؛ قاضی نورالله شوشتری؛ مجالسالمؤمنین | ||
| مراجع | ||
|
آلتوسر، لویی. (1388). ایدئولوژی و سازوبرگهای ایدئولوژیک دولت. ترجمۀ روزبه صدرآرا. تهران: چشمه.
امین، محسن. ( 1403). اعیانالشیعه. بیروت: دارالتعارف.
انسار، پییر. (1381). کتاب ایدئولوژیها، کشمکشها و قدرت. ترجمۀ مجید شریف. تهران: قصیدهسرا.
ایگلتون، تری. (1381). درآمدی بر ایدئولوژی. ترجمۀ اکبر معصوم بیگی. تهران: آگه.
چایلدز، پیتر. (1386). مدرنیسم. ترجمة رضا رضایی. تهران: ماهی.
خالقی، احمد. (1385). قدرت، زبان، زندگی روزمره در گفتمان فلسفیـ سیاسی معاصر. تهران: گام نو.
خالقی مطلق، جلال. (1372). گل رنجهای کهن (برگزیدۀ مقالات دربارۀ شاهنامۀ فردوسی). تهران: مرکز.
دایک، تئون ای. ون. ( 1387). مطالعاتی در تحلیل گفتمان (از دستور متن تا گفتمانکاویِ انتقادی). گروه مترجمان. تهران: دفتر مطالعات و توسعۀ رسانهها.
رازنهان،
محمدحسن؛ مختاری، محمدتقی و پروین، نادر. (1393). «اندیشۀ سیاسی قاضی نورالله شوشتری (956-1019 ق)». پژوهشنامۀ تاریخ اسلام، سال چهارم، (15): 67- 98.
سلطانی، علیاصغر. (1391). قدرت، گفتمان و زبان (سازوکارهای جریان قدرت در جمهوری اسلامی ایران). تهران: نی.
سوسور، فردینان دو. (1382). دورۀ زبانشناسی عمومی. ترجمة کورش صفوی. تهران: هرمس.
شوشتری، نورالله بن شریفالدین. (1393). مجالسالمؤمنین. مقدمه، تصحیح، و تعلیقات: ابراهیم عربپور و همکاران. 6 جلد. مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی.
شوشتری، نورالله بن شریفالدین. (1409ق). احقاقالحق و ازهاقالباطل. قم: کتابخانه عمومی آیهالله مرعشی نجفی.
عابدی، مهدی. (1388). حقیقت و زبان (درآمدی بر زبانگردی در فلسفۀ سیاسی). تهران: دانشگاه امام صادق.
فوکو، میشل. (1378). نظم گفتار. ترجمة باقر پژمان. تهران: آگه.
کلانتری، عبدالحسین. (1391). گفتمان (از سه منظر زبانشناختی، فلسفی و جامعهشناختی). تهران: جامعهشناسان.
مکگن، جروم ج. (1394). نقد متنپژوهی مدرن (نقدی بر نظریههای چاپ انتقادی متون در انگلستان و آمریکا). ترجمۀ سیما داد. تهران: میراث مکتوب.
میلز، سارا. (1388). گفتمان. ترجمة فتاح محمدی. زنجان: هزارة سوم.
مک للان، دیوید. (1390). ایدئولوژی. ترجمۀ محمد رفیع مهرآبادی. تهران: آشیان.
هومر، شون. (1388). ژاک لاکان. ترجمۀ محمدعلی جعفری و محمدابراهیم طاهایی. تهران: ققنوس.
یورگنسن، ماریان و فیلیپس، لوئیز (1389). نظریه و روش در تحلیل گفتمان. ترجمۀ هادی جلیلی. تهران: نی.
Schonle, Andreas(Ed). (2006) Lotman and Cultural Studies, Encounters and Extensions. The University of Wisconsin Press. 2006. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 189 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 54 |
||