پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 852 |
| تعداد مقالات | 8,256 |
| تعداد مشاهده مقاله | 52,580,636 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,094,361 |
ارزیابی عوامل اثرگذار بر قیمت برنج در جهان | ||
| تحقیقات غلات | ||
| دوره 15، شماره 4 - شماره پیاپی 57، بهمن 1404، صفحه 331-351 اصل مقاله (1.1 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله مروری | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/cr.2025.31019.1869 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم حسینی چالشتری* 1؛ افسانه برنجکار گورابی2 | ||
| 1دانشیار پژوهش، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات برنج کشور، رشت، ایران | ||
| 2دانشآموخته دکتری، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: برنج بهعنوان یک کالای غذایی ارزشمند در دنیا که عمده تولید و مصرف آن مربوط به کشورهای آسیایی است، سهم مهمی در تأمین کالری مورد نیاز مردم در مقایسه با سایر مواد غذایی بهویژه در آسیا دارد. اهمیت برنج و نقش تغذیهای آن در دنیا سبب شده است تا بهعنوان تأمین کننده غذا، جایگاه ویژهای در امنیت غذایی کشورهای مصرف کننده داشته باشد. این غله ارزشمند تحت تاثیر عوامل مختلف، با نوسانات قیمتی زیادی طی سالهای گذشته مواجه شده است، بهطوری که دسترسی آن را برای مصرفکنندگان بهویژه در کشورهای فقیر محدود کرده است. با توجه به اینکه ذخایر استراتژیک برنج در دنیا محدود میباشد، از اینرو نوسانات و افزایش قیمت آن مهم است. بنابراین، دولتها، مراکز تحقیقاتی و مطالعاتی و تولیدکنندگان برنج باید توجه ویژهای به روند تغییرات قیمت برنج داشته باشند. هدف از این مقاله که بهصورت مروری- تحلیلی ارائه شده است، ارزیابی عوامل موثر بر نوسانات قیمت برنج در دنیا در دورههای مختلف طی سالهای 1990 تا 2025 و نیز بررسی چگونگی روند تغییرات قیمت برنج در سالهایی بوده است که برنج بالاترین قیمت را در دنیا تجربه کرده است. یافتههای تحقیق: نتایج این مطالعه نشان داد که برنج بالاترین قیمت خود را طی سالهای بحرانی 2008، 2013، 2021، 2023 و 2024 تجربه کرده است که دلایل آن را میتوان برآیندی از ترکیب عوامل طبیعی و فعالیتهای اجتماعی قلمداد کرد. از یکسو، مخاطرات اقلیمی مانند خشکسالیهای پیاپی (در سالهای 2006 و 2007)، طوفانهای مخرب (در سال 2007 و طوفان نارسیس در 2013)، سرمای غیرمتعارف (در سال 2008) و پدیده ال نینو (در سالهای 2023 و 2024)، بهطور مستقیم با کاهش عملکرد و عرضه برنج در کشورهای تولیدکننده کلیدی همراه بود و از سوی دیگر، عوامل انسانی و اقتصادی متعددی نیز در تشدید این بحران نقشآفرینی کردند که از جمله میتوان به افزایش قیمت نهادههای حیاتی مانند نفت، کود و آفتکشها در مقاطع حساس (سالهای 2008 و 2021)، تنشهای ژئوپلیتیک (Geopolitical tensions) نظیر جنگ روسیه و اوکراین، و اختلالات ناشی از همهگیری کووید-۱۹ در زنجیره تأمین جهانی اشاره کرد. در این میان، واکنش سیاسی برخی تولیدکنندگان بزرگ، بهویژه اعمال محدودیتهای صادراتی از سوی هند که بزرگترین صادرکننده برنج دنیا است، بهعنوان یک عامل تشدیدکننده، ضربه مستقیمی بر بازار جهانی وارد کرد. علاوه بر این، تأثیر تدریجی عوامل ساختاری بلندمدت نظیر تغییر الگوی مصرف بهسمت پروتئین نیز بر پیچیدگی معادله تقاضا افزوده است. بنابراین، برآیند این محرکهای چندگانه بود که در نهایت منجر به کاهش ذخایر جهانی و محدودیت عرضه و در نتیجه افزایش قیمت برنج در این بازههای زمانی مشخص شد. در بین سالهای ذکر شده، سال 2008 نقطه بحران قیمت در غلات بهویژه برنج بود که بالاترین قیمت را نسبت به سالهای قبل از خود ثبت کرده است. اگرچه قیمت برنج پس از آن نیز رشدی صعودی داشته است، اما سال 2008 را میتوان بهعنوان نقطه بحرانی برای قیمت برنج در نظر گرفت که یک جهش قیمتی را تجربه کرده است. نتیجهگیری: قیمت برنج از سال1990 تا کنون نوسانهای بسیار زیادی داشته و روند آن صعودی بوده است. خشکسالی، طوفان، سیل، بیماری کووید-19، جنگ روسیه و اوکراین، ممنوعیت صادرات، افزایش قیمت سوخت، کاهش قیمت دلار در برابر یورو و تغییرات رژیم غذایی کشورهای در حال توسعه و تمایل بیشتر به مصرف پروتئین نسبت به غلات را میتوان بهعنوان مهمترین عوامل طبیعی، اجتماعی و اقتصادی اثرگذار بر کاهش عملکرد و عرضه برنج و افزایش قیمت آن معرفی کرد. بنابراین، کشورهای واردکننده برنج از جمله ایران، بایستی برنامهریزی مناسب و جامعی برای افزایش تولید برنج داخلی و کاهش واردات را در دستور کار داشته باشند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پدیده ال نینو و لا نینا؛ عوامل اجتماعی؛ عوامل طبیعی؛ محدودیت صادرات؛ نفت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 275 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 30 |
||