پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 840 |
| تعداد مقالات | 8,153 |
| تعداد مشاهده مقاله | 52,500,430 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,894,738 |
ارزیابی عوامل اثرگذار بر قیمت برنج در جهان | ||
| تحقیقات غلات | ||
| دوره 15، شماره 4 - شماره پیاپی 57، بهمن 1404، صفحه 331-350 | ||
| نوع مقاله: مقاله مروری | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/cr.2025.31019.1869 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم حسینی چالشتری* 1؛ افسانه برنجکار گورابی2 | ||
| 1دانشیار پژوهش، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات برنج کشور، رشت، ایران | ||
| 2دانشآموخته دکتری، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: برنج به عنوان یک کالای غذایی با ارزش در دنیاست که عمده تولید و مصرف آن مربوط به کشورهای آسیایی است. سهم مهمی در تأمین کالری مورد نیاز را در بین سایر مواد غذایی مردم آسیا دارد. قیمت این غله ارزشمند در طی سالهای گذشته تحت تاثیر عوامل مختلف محیطی و انسانی با نوسانات زیادی مواجه شده و محدودیت دسترسی برای مصرف کنندگان به ویژه در کشورهای فقیر ایجاد نموده است. این مقاله با هدف بررسی عوامل موثر بر نوسانات قیمت برنج در دنیا در دورههای مختلف، طی سال های 1970 تا 2025 و نیز چگونگی روند تغییرات نوسانی قیمت برنج در سالهایی که برنج بالاترین تجربه قیمت را در دنیا داشته، نگارش شده است. روش تحقیق از نوع مروری- تحلیلی است. نتایج بدست آمده از مطالعات انجام شده بالاترین روند قیمت را در سالهای 2008 ، 2013، 2021 ،2023 و 2024 متاثر از دو عامل عوامل طبیعی وانسانی است که سبب افزایش روند قیمت در این سالها شده است و از آنجا که ذخایر استراتژیک برنج در جهان محدود میباشد، نوسانات و افزایش قیمت برنج مهم بوده و بایستی دولتها، مراکز تحقیقاتی و مطالعاتی حوزه برنج و تولیدکنندگان به آن توجه ویژه داشته باشند. یافتههای تحقیق: اهمیت برنج و نقش تغذیهای آن در دنیا سبب شده تا به عنوان تأمین کننده غذا جایگاه ویژهای در امنیت غذایی کشورهای مصرف کننده داشت باشد. این ماده غذایی ارزشمند متأثر از عوامل مختلف در دنیا نوسانات قیمتی متفاوتی را تجربه کرده است. بالاترین قیمت برنج در سالهای بحرانی ۲۰۰۸، ۲۰۱۳، ۲۰۲۱، ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ را میتوان برآیند ترکیبی از عوامل طبیعی و فعالیت های انسانی قلمداد کرد. از یک سو، مخاطرات اقلیمی مانند خشکسالیهای پیاپی (۲۰۰۶ و ۲۰۰۷)، طوفانهای مخرب (۲۰۰۷، طوفان نارسیس و ۲۰۱۳)، سرمای غیرمتعارف در ۲۰۰۸، و پدیده ال نینو در ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، بهطور مستقیم با کاهش عملکرد و عرضه برنج در کشورهای تولیدکننده کلیدی همراه بود. از سوی دیگر، عوامل انسانی و اقتصادی متعددی نیز در تشدید این بحران نقش آفرینی کردند که از جمله میتوان به افزایش قیمت نهادههای حیاتی مانند نفت، کود و آفتکشها در مقاطع حساس (۲۰۰۸ و ۲۰۲۱)، تنشهای ژئوپلیتیکی نظیر جنگ روسیه و اوکراین، و اختلالات ناشی از همهگیری کووید-۱۹ در زنجیره تأمین جهانی اشاره نمود. در این میان، واکنش سیاسی برخی تولیدکنندگان بزرگ، بهویژه اعمال محدودیتهای صادراتی از سوی هند به عنوان بزرگترین صادرکننده جهان، به عنوان یک عامل تشدیدکننده، اثر ضربهای مستقیمی بر بازار جهانی گذاشت. در نهایت، تأثیر تدریجی عوامل ساختاری بلندمدتی مانند تغییر الگوی مصرف به سمت پروتئین نیز بر پیچیدگی معادله تقاضا افزوده است. بنابراین، تقاطع این محرکهای چندگانه بود که در نهایت به کاهش ذخایر جهانی، محدودیت عرضه و صعود قیمت برنج در این بازههای زمانی مشخص انجامید. در بین سالهای ذکر شده، سال 2008 نقطه بحران قیمت در غلات به ویژه برنج که بالاترین قیمت را نسبت به سال های قبل از خود تجربه کرده است. اگرچه قیمت برنج پس از آن رشد صعودی داشت اما سال 2008 نقطه بحران برای قیمت برنج بود که یک جهش قیمتی را تجربه کرد. نتیجهگیری: قیمت برنج از سال1970 تا کنون نوسان های بسیاری داشته و روند آن صعودی بوده است. برخی بحران های طبیعی نظیر خشکسالی، طوفان و سیل در این زمینه بسیار موثر بوده است. از طرفی کاهش قیمت دلار در برابر یورو، تغییرات رژیم غذایی کشورهای در حال توسعه و تمایل به مصرف بیشتر پروتئین نسبت به غلات، بیماری کووید19، جنگ روسیه و اوکراین نیز از مهم ترین عوامل اثر گذار بر کاهش عملکرد برنج و افزایش قیمت بوده اند. از طرفی ممنوعیت صادرات، افزایش قیمت سوخت، تغییر رژیم غذایی و جنگ از دیگر عوامل مهم در افزایش قیمت برنج از مجموع عوامل انسانی بوده است. لذا کشورهای واردکننده برنج از جمله ایران، بایستی برنامه ریزی برای افزایش تولید برنج داخلی و کاهش واردات را در دستور کار داشته باشند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برنج؛ قیمت برنج؛ نفت؛ محدودیت صادرات؛ هند؛ عوامل طبیعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 161 |
||