| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 840 |
| تعداد مقالات | 8,153 |
| تعداد مشاهده مقاله | 52,500,127 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,894,291 |
ردۀ نوایی واژۀ واجی در گونۀ یزدی از زبان فارسی: پژوهشی صوتشناختی | ||
| زبان فارسی و گویشهای ایرانی | ||
| مقاله 7، دوره 10، شماره 1 - شماره پیاپی 19، دی 1404، صفحه 149-173 اصل مقاله (1.48 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/plid.2025.30740.1716 | ||
| نویسندگان | ||
| گلناز مدرسی قوامی1؛ انیس معصومی* 2 | ||
| 1دانشیار گروه زبانشناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| 2دانش آموختۀ دکتری گروه زبانشناسی، دانشکدۀ زبان فارسی و زبانهای خارجه، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| گونههای هر زبان میتوانند از منظر ردهشناسی نوایی رفتاری متفاوت داشته باشند. فارسی معیار براساس سه مؤلفۀ صوتشناختی همبستههای صوتشناختی هجاهای برجسته، چگونگی برجستگی سازههای کانونی و درجات تکیه در ردۀ زبانهای تکیهای قرار گرفتهاست. فرض آن است که گونۀ یزدی که متفاوت با فارسی معیار به گوش میرسد، در ردۀ نوایی متفاوتی نسبتبه فارسی معیار قرار میگیرد. پژوهشهای پیشین درمورد جایگاه تکیۀ واژه و همبستههای صوتشناختی در گونۀ یزدی اختلافنظر دارند. در پژوهش حاضر، با استفاده از مؤلفههای صوتشناختی که برای تعیین ردۀ نوایی فارسی معیار استفاده شده، به بررسی الگوی برجستگی و ردۀ نوایی در گونۀ یزدی پرداخته شدهاست. بررسی ناواژهها در وضعیت پساکانونی نشان داد بهرغم خنثیشدن تکیۀ زیروبمی، دیرش واکههای آغازین و پایانی افزایشی معناداری دارد و شاهد الگوی گهوارهای هستیم. بهمنظور بررسی دقیقتر، سازههای کانونی بررسی شدند. نتایج نشان داد واکهای که بسامد پایۀ بیشتری دارد، واکۀ پیشپایانی است و نه یکی از واکههای اول و چهارم. این وضعیت در تناقض با اصل انباشتگی تکیه است. نگارندگان بر این باورند که الگوی گهوارهای واکههای لبه نقش مرزنمایی دارد و افزایش بسامد پایه در هجای پیشپایانی سازههای کانونی برجستگی پساواژگانی است. نتایج این پژوهش نشانگر غیرتکیهایبودن گونۀ یزدی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گونۀ یزدی؛ تکیۀ واژه؛ کانون؛ ردۀ غیرتکیهای؛ الگوی گهوارهای. | ||
| مراجع | ||
|
زارع، علیاکبر. بررسی مقایسهای تکیه و آهنگ در گونۀ یزدی و فارسی معیار، پایاننامۀ کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرکز. 1381.
سپنتا، ساسان. آواشناسی فیزیکی زبان فارسی. اصفهان: گلها. 1377.
صادقی، وحید. ساخت نوایی زبان فارسی: تکیۀ واژگانی و آهنگ. تهران: سمت. 1397.
فتاحی مارنانی. مقایسۀ تکیه در گونههای اصفهانی و یزدی: پژوهشی صوتشناختی، پایاننامۀ کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه علامه طباطبائی. 1392.
معصومی، انیس. تحلیل دو گونه از زبان فارسی از منظر ردهشناسی نوایی، رسالۀ دکتری، تهران: دانشگاه علامه طباطبائی. 1400.
موسوی، ندا. بررسی همبستههای تکیه در زبان فارسی. مجموعه مقالات هفتمین همایش زبانشناسی. تهران: دانشگاه علامه طباطبائی، 1386؛ 1-12.
موسوی، ندا. بررسی همبستههای صوتشناختی وزن هجا، تکیه، رسایی و کشش در زبان فارسی، پایاننامۀ کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه بوعلیسینا. 1387.
نقیبالقراء، سیدعلی. بررسی گویش یزدی، پایاننامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی: تهران. 1375.
Abolhasanizadeh, V., Bijankhan, M. and Gussenhoven, C. The Persian pitch accent and its retention after the focus. Lingua. 2012, 122(13), 1380-1394. Athanasopoulou, A. and Vogel, I. The acoustic manifestation of prominence in stressless languages. INTERSPEECH. 2016, 82-86. Boersma, P. and Weenik, D. Praat: doing phonetics by computer [Computer program]. 2023, Version 6.4, http://www.praat.org. Chomsky, N. Problems of Knowledge and Language. New York: Pantheon Books. 1971. Dauer, R. M. Stress-timing and syllable-timing reanalyzed. Journal of Phonetics. 1983, 11(1), 51-62. DeLisi, J. Armenian prosody in typology and diachrony. Language Dynamics and Change. 2018, 8, 108-133. Di Cristo, A. Intonation in French. In D. Hirst & A. Di Cristo (eds.), Intonation systems, Cambridge: Cambridge University Press. 1998, pp. 195-218. Féry, C. Intonation and Prosodic Structure. Cambridge: Cambridge University Press. 2016. Gussenhoven, C. The Phonology of Tone and Intonation. Cambridge: Cambridge University Press. 2004. Hayes, B. P. Metrical Stress Theory: Principles and Case Studies. University of Chicago Press. 1995. Hyman, L. M. Word-prosodic typology. Phonology. 2006, 23(2), 225-257. Hyman, L. M. Lexical vs. grammatical tone: sorting out the differences. Tonal Aspects of Languages. 2016, 24-27. Kager, R. W. J. Feet and metrical stress. In P. de Lacy (Ed.), The Cambridge Handbook of Phonology. Cambridge: Cambridge University Press. 2016, pp. 195-227. Ladefoged, P. A Course in Phonetics (5th ed.). Boston: Heinle. 2005. Liberman, M. & Prince, A. On stress and linguistic rhythm. Linguistic Inquiry. 1977, 8(2), 249-336. Machač, P. and Skarnitzl, R. Principles of Phonetic Segmentation. Epocha Publishing House. 2009. Masoumi, A., and Modarresi Ghavami, G. (In Press). Stress in Yazdi dialect of Persian: A phonological account. Forum for Linguistic Studies. Moskal, B. Edge prominence. Connecticut Working Papers in Linguistics. 2011. Odden, D. Introducing Phonology. Cambridge: Cambridge University Press. 2005. Rahmani, H. An evidence-based new analysis of Persian word prosody (Doctoral Dissertation, Radboud University, Nijmegen). 2019. Taheri-Ardali, M. and Xu, Y. Phonetic realization of prosodic focus in Persian. In Q. Ma, H. Ding & D. Hirst (Eds.), Proceedings of the 6th International Conference on Speech Prosody, Shanghai: Tongji University Press. 2012, pp. 326-329. Vogel, I., Athanasopoulou, A. and Pincus, N. Prominence, contrast, and the Functional Load Hypothesis: An acoustic investigation. In J. Heinz, R. Goedemans, & H. Van der Hulst (Eds.), Dimensions of Phonological Stress, Cambridge: Cambridge University Press. 2016, pp. 123-167. Zonneveld, R. van. Met een Ritmische Hangmat in de Metrische Boom. TABU. 1982, 12: 68-85. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 121 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 53 |
||