دانشگاه گیلان
معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه گیلان
انتشارات دانشگاه گیلان

 آمار

تعداد نشریات32
تعداد شماره‌ها840
تعداد مقالات8,153
تعداد مشاهده مقاله52,500,483
تعداد دریافت فایل اصل مقاله8,894,802
شیخ سنگ تجن, شهین, صبوری, نرجس بانو. (1404). بررسی معنایی فعل‌های وجهی در زبان تالشی. فیزیولوژی و بیوتکنولوژی آبزیان, 10(1), 63-80. doi: 10.22124/plid.2025.31139.1723
شهین شیخ سنگ تجن; نرجس بانو صبوری. "بررسی معنایی فعل‌های وجهی در زبان تالشی". فیزیولوژی و بیوتکنولوژی آبزیان, 10, 1, 1404, 63-80. doi: 10.22124/plid.2025.31139.1723
شیخ سنگ تجن, شهین, صبوری, نرجس بانو. (1404). 'بررسی معنایی فعل‌های وجهی در زبان تالشی', فیزیولوژی و بیوتکنولوژی آبزیان, 10(1), pp. 63-80. doi: 10.22124/plid.2025.31139.1723
شیخ سنگ تجن, شهین, صبوری, نرجس بانو. بررسی معنایی فعل‌های وجهی در زبان تالشی. فیزیولوژی و بیوتکنولوژی آبزیان, 1404; 10(1): 63-80. doi: 10.22124/plid.2025.31139.1723

بررسی معنایی فعل‌های وجهی در زبان تالشی

زبان فارسی و گویش‌های ایرانی
مقاله 3، دوره 10، شماره 1 - شماره پیاپی 19، دی 1404، صفحه 63-80    اصل مقاله (1.28 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/plid.2025.31139.1723
نویسندگان
شهین شیخ سنگ تجن* 1؛ نرجس بانو صبوری2
1استادیار زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2دانشیار زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده
در پژوهش حاضر به بررسی معنایی فعل­های وجهی در زبان تالشی (گویش ماسال) براساس چارچوب نظری پالمر (1990) پرداخته شده‌است. پالمر سه نوع وجهیت: معرفتی، الزامی و پویا را مطرح کرده‌است و برای هر یک از این سه نوع، دو درجۀ امکان و ضرورت درنظر گرفته‌است. روش پژوهش حاضر توصیفی- تحلیلی است و داده‌های پژوهش با ضبط صدا از 7 گویشور تالشی­زبان به­دست آمده‌است. پس از جمع­آوری داده‌ها، نوع وجهیت فعل­های وجهی برپایۀ نظریۀ پالمر طبقه­بندی و تحلیل شدند. فعل­های وجهی در این پژوهش عبارت­اند از چهار فعل: ʃɑ «توانستن»، bu «می‎شود»، bi «باید» و xɑ «خواستن». نتایج نشان داد که فعل‌های ʃɑ «توانستن» و bu «می‎شود» برای بیان سه وجهیت معرفتی ممکن، الزامی ممکن و پویای ممکن به­کار می‌روند. فعل وجهی bi «باید» بیانگر وجهیت معرفتی ضروری، الزامی ضروری و پویای ضروری است. هم­چنین فعل وجهی  xɑ «خواستن» و صورت گذشتۀ آنxɑi  تنها برای بیان وجهیت پویای ممکن کاربرد دارند. دو صورت گذشتۀ فعل ʃɑ «توانستن»، ʃɑi و ʃɑst نیز بیانگر وجهیت پویای ممکن هستند.   
کلیدواژه‌ها
وجهیت؛ فعل­های وجهی؛ زبان تالشی؛ نظریۀ پالمر
مراجع
اخلاقی فریار. بایستن، شدن و توانستن: سه فعل وجهی در فارسی امروز، دستور، 1386؛ 3: 82- 132.

اشمیت رودیگر. راهنمای زبان­های ایرانی، ج2، ترجمۀ حسن رضائی باغ­بیدی و همکاران، تهران: ققنوس، 1382.

داوری شادی و نغزگوی کهن مهرداد. افعال معین در زبان فارسی، رویکرد دستوری­شدگی، تهران: نشر نویسۀ پارسی. 1396.

حسینی ماتک الهه، منشی­زاده مجتبی و چنگیزی احسان. نگاهی تاریخی به صورت­های بیان وجه اجازه در گیلکی، زبان فارسی و گویش­های ایرانی، 1401؛ 7 (1): 237-263.

رحمانی پرهیزگار زهرا، گلفام ارسلان و افراشی آزیتا. بررسی طرحواره­های وجهیت در زبان فارسی با رویکرد شناختی، مطالعات زبان و گویش­های غرب ایران، 1393؛ 4(1): 101-118.

رحیمیان جلال و عموزاده محمد. افعال وجهی در زبان فارسی و بیان وجهیت، پژوهش­های زبانی، 1392؛ 4(1): 21-40.

رحیمیان جلال و جاوید سحر. وجهیت و افعال وجهی در زبان فارسی، شیراز: مرکز نشر دانشگاه شیراز. 1401.

رضایتی کیشه‌خاله محرم. زبان تالشی، توصیف گویش مرکزی، رشت: فرهنگ ایلیا. 1386.

شریفی شهلا و صبوری نرجس­بانو. بررسی معنایی افعال وجهی در زبان فارسی امروز از دیدگاه رده‌شناسی، پژوهش­های زبان­شناسی، 1400؛ 1(24): 217-230.

صبوری نرجس­بانو و شریفی شهلا. بررسی معنایی فعل­های وجهی گیلکی (گونۀ سیاهکلی)، زبان فارسی و گویش­های ایرانی، 1400؛ 2(12): 81-107.

عموزاده محمد و رضایی حدائق. ابعاد معناشناختی باید در زبان فارسی، پژوهش­های زبانی، 1389؛ (1)1: 78-71.

کوه­کن سپیده و گلفام ارسلان. از الزام تا نیاز ذاتی: باید در زبا­ن­های ایرانی نو غربی، جستارهای زبانی، 1400؛ (12)1: 109-143.

مرادی روناک. فعل­های کمکی وجهی در کردی سورانی، مطالعات زبان و گویش­های غرب ایران، 1392؛ (1)2: 117-134.

متولیان نائینی رضوان. بازنمایی نحوی افعال خواستن و توانستن، پژوهش­های زبان­شناسی تطبیقی، 1397؛ (8)16: 105-123.

نغزگوی کهن مهرداد و نقشبندی زانیار. بررسی افعال وجهی در هورامی، جستارهای زبانی، 1395؛ (7)3: 243-223.  

نقی­زاده محمود، توانگر منوچهر و عموزاده محمد. بررسی مفهوم ذهنیت در افعال وجهی در زبان فارسی، پژوهش­های زبان­شناسی، 1390؛ (3)1: 1-20.

همایون­فر مژگان. بررسی روند دستوری­شدگی فعل­های وجهی زبان فارسی براساس پارامترهای لمان، دستور، 1392؛ 9: 50-73.

Bybee, J.; Perkins, R. & Pagliuca, W. The Evolution of Grammar, Tense, Aspect and Modality in the Languages of the World. Chicago: University Chicago Press. 1994.

Coates, J. The Semantics of the Modal Auxiliaries. London: Croome Helm. 1983.

Kratzer, A. What “Must” and “Can” Must and Can Mean. Linguistics and Philosophy. 1997, (1): pp 337-355.

Lyons, J.. Semantics. Cambridge: Cambridge University Press. 1977.

Narrog, H.. On Defining Modality Again. Language Sciences. 2005, (27): pp 165-192.

Nuyts, J. Modality: Overview and Linguistic Issue. The Expression of Modality. Berlin: Mouton de Gruyter. 2006, pp 1-26.

Palmer, F. R. Modality and the English Modals. NewYork: Routledge. 1990.

Palmer, F. R. Mood and Modality, second edition, Cambridge text books in Linguistics: Cambridge University Press. 2001.

Portner, P. Modality. Oxford: Oxford University Press. 2009.

Sweetser, E. E. Root and Epistemic Modals: Causality in Two World. Berkeley Linguistics Society. 1982, pp 484-507.

Taleghani, A. H. Modality, Aspect and Negation in Persian. Amsterdam: John Benjamins. 2008.

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 255
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 55


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب