| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 840 |
| تعداد مقالات | 8,153 |
| تعداد مشاهده مقاله | 52,500,443 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,894,759 |
جهانهای غیرطبیعیِ بدنمند: چارچوبی سهلایهای برای تحلیل رمانهای پستمدرن | ||
| نقد و نظریه ادبی | ||
| دوره 10، شماره 2 - شماره پیاپی 21، دی 1404، صفحه 79-104 اصل مقاله (1.41 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/naqd.2025.30980.2716 | ||
| نویسنده | ||
| خسرو سینا* | ||
| استادیار گروه سینما، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران | ||
| چکیده | ||
| رمانهای پستمدرن با برهمزدن قواعد کلاسیک روایت و خلق جهانهای غیرطبیعی، تجربهای تازه از واقعیت برای خواننده میسازند. جهانهای غیرطبیعی به معنای روایتهایی هستند که در آنها قوانین زمان، علیت یا هویت نقض میشود و از رهگذر این نقض، پرسشهایی بنیادین دربارۀ بدن، ادراک و مناسبات قدرت مطرح میگردد. پژوهش حاضر با هدف ارائۀ چارچوبی تحلیلی برای فهم این پدیده، مدلی سهلایهای طراحی کرده است که شامل «جهانسازی غیرطبیعی»، «تجربۀ بدنمند» و «زیستسیاست و پساانسانگرایی» است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل متن است و برپایۀ بررسی ده رمان شاخص از نویسندگان ایرانی و غربی انجام گرفته است. نتایج نشان میدهد که جهانهای غیرطبیعی در سه تیپ اصلی قابلطبقهبندیاند: جهانهای پژواکی، جهانهای بدنمحور و جهانهای معماریمتنی. در همۀ این تیپها، بدن همزمان عامل ادراک و موضوع قدرت است و تجربههای حسی نقش مهمی در باورپذیری جهانهای غیرطبیعی دارند. پژوهش نتیجه میگیرد که تحلیل روایتهای پستمدرن بدون توجه به بدن و مناسبات زیستسیاست ناکامل خواهد بود. چارچوب پیشنهادی علاوهبر کارکرد نظری، میتواند در مطالعات تطبیقی، آموزش دانشگاهی و تحلیل روایتهای دیجیتال نیز بهکار گرفته شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| واژگان کلیدی: روایتشناسی غیرطبیعی؛ پدیدارشناسی بدن؛ پساانسانگرایی؛ زیستسیاست ادبی؛ جهانهای غیرطبیعی | ||
| مراجع | ||
|
پینچن، توماس. (۱۳۹۸). اعلان قرعه ۴۹، ترجمة طاهره آیتی. تهران: چشمه.
دانیالی، عارف و اسماعیلی، مراد. (۱۴۰۳). «زیستسیاست مدرن: فوکو به کافکا (مطالعه موردی: رمان محاکمه)». مطالعات تطبیقی ادبیات،۷۳-۹۰.
دلیلو، دان. (۱۳۹۰). سروصدای سفید، ترجمة محمدصادق رئیسی. تهران: روزگار.
روحی، زهره. (۱۴۰۰). تاریخ فرهنگی بدن و بدنمندی در ایران عصر جدید، تهران: انسانشناسی.
ساراماگو، ژوزه. (۱۳۷۸). کوری، ترجمة محمود مشیری. تهران: علم.
علیزاده، غزاله. (۱۳۷۶). خانه ادریسیها. تهران: توس.
فوکو، میشل. (۱۳۸۳). اراده به دانستن، ترجمة نیکو سرخوش و افشین جهاندیده. تهران: نی.
قاسمیپور، قدرت؛ جوکار، منوچهر و سهرابی، نسرین. (۱۴۰۳). «بررسی روایت غیرطبیعی در داستانهای کوتاه سوررئالیستی ابوتراب خسروی». روایتشناسی، ۱۶: ۳۴۵-۳۹۰.
کافکا، فرانتس. (۱۳۹۶). مسخ، ترجمة علیاصغر حداد. تهران: ماهی.
کالوینو، ایتالو. (۱۳۸۰). اگر شبی از شبهای زمستان مسافری، ترجمة لیلی گلستان. تهران: آگه.
ناباکوف، ولادیمیر. (۱۳۹۵). آتش کمفروغ، ترجمة بهمن خسروی. تهران: نسل نواندیش.
هدایت، صادق. (۱۳۱۵). بوف کور. تهران: نیما.
Alber, J. & Heinze, R. (2020). Unnatural narratology: Approaches and analyses, De Gruyter. Bennett, Jane. (2010). Vibrant Matter: A Political Ecology of Things, Duke University Press. Braidotti, R. (2024). Posthuman feminism. Polity. Caracciolo, M. (2019). Embodied narration. Ohio State University Press. Caracciolo, M. (2021). Narrating the embodied mind. Routledge. Clarke, B. (2020). Posthuman metamorphosis. Fordham University Press. Cortázar, J. (1963). Hopscotch, (Trans.). G. Rabassa. Pantheon. Danielewski, M. (2000). House of Leaves, Pantheon. Doležel, L. (1998). Heterocosmica: Fiction and possible worlds. Johns Hopkins University Press. Esposito, R. (2023). Politics of bodies. Polity. Foucault, Michel. (1978). The History of Sexuality, Volume 1: An Introduction, (Trans.). R. Hurley. Pantheon Books. Gallagher, S., & Zahavi, D. (2021). Phenomenological approaches to the embodied mind, Routledge. Herbrechter, S. (2024). Posthumanism, Bloomsbury Academic. Kukkonen, K. (2025). “Toward an embodied theory of understanding literary text”. Poetics Today, 46(1), 1-28. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (2023). Naturalistic inquiry revisited: Foundations and futures, Routledge. Newen, A. & De Bruin, L. & Gallagher, S. (Eds.). (2018). The Oxford handbook of 4E cognition, Oxford University Press. Richardson, B. (2023). “Unnatural narratives and the question of ethical agency”. Narrative, 31(2), 145-167. Ryan, M.-L. (1991). Possible worlds, artificial intelligence, and narrative theory, Indiana University Press. Ryan, M-L. (2015). Narrative as Virtual Reality: Immersion and Interactivity in Literature and Electronic Media, Johns Hopkins University Press. Ryan, M-L. (2020). Narrative as Virtual Reality 2: Revisiting Immersion and Interactivity in Literature and Electronic Media, University of Nebraska Press. Ryan, M-L. (2021). Narrative as virtual reality 2, Johns Hopkins University Press. Saldaña, J. (2023). The coding manual for qualitative researchers, (5th ed.). SAGE. Schneider, R. (2022). Embodiment and narrative theory. De Gruyter. Voegelin, S. (2023). Sonic possible worlds (2nd ed.), Bloomsbury. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 236 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 56 |
||