| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 888 |
| تعداد مقالات | 8,749 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,380,181 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,563,670 |
ارزیابی روابط بین محتوای مواد معدنی دانه و صفات تعیین کننده کیفیت پخت در ژنوتیپهای محلی برنج ایرانی (Oryza sativa L.)از طریق تحلیل همبستگی کانونیک | ||
| تحقیقات غلات | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/cr.2026.33975.1908 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم حسینی* 1؛ سیده فاطمه دانیالی2؛ علی مومنی3؛ رحمان عرفانی4؛ علیرضا ترنگ5؛ لیلا خزائی6؛ کبری تجددی طلب7؛ وحید خسروی8؛ محمد محمدی9؛ حمید رضا مسیب زاده9؛ عبدالله حیدری9؛ مهناز پورعباس10؛ مریم پشتیبان11 | ||
| 1دانشیار پژوهش موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی | ||
| 2دانش آموخته دکتری/ دانشگاه تبریز/ موسسه تحقیقات برنج کشور | ||
| 3عضو هیات علمی موسسه تحقیقات برنج در آمل | ||
| 4سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات برنج کشور معاونت آمل | ||
| 5مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران | ||
| 6سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات برنج کشور – رشت | ||
| 7سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات برنج کشور موسسه تحقیقات برنج کشور – رشت | ||
| 8مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، آمل، ایران | ||
| 9سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی موسسه تحقیقات برنج کشور – رشت | ||
| 10سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی موسسه تحقیقات برنج کشور – رشت. | ||
| 11سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی موسسه تحقیقات برنج کشور – رشت. کارشناس زراعت | ||
| چکیده | ||
| کیفیت دانه برنج در ایران بسیار با اهمیت است و یکی از مهمترین عوامل تاثیرگذار در اقتصاد کشاورزان شالیکار میباشد. کیفیت دانه مجموعهای از صفات مختلف و ارتباط آنها با یکدیگر است. میزان مواد معدنی دانه نیز بر صفات تعیینکننده کیفیت تاثیر دارد. درک عمیق از ارتباط میان ترکیب عناصر آندوسپرم دانه و کیفیت آن در ارقام مختلف برنج، از جنبه ارزش غذایی و اقتصادی بسیار ارزشمند است. دستیابی به چنین هدفی مستلزم تحلیل روابط چند متغیره موجود میان ویژگیهای متفاوت ارقام برنج است. یکی از ابزارهای قدرتمند برای شفافسازی دقیقتر این ارتباطها، تحلیل همبستگی کانونیک (Canonical Correlation Analysis) است. بهکارگیری این تحلیل، با بررسی همزمان دومجموعه متغیر با هدف درک بهتر عوامل مؤثر بر کیفیت دانه برنج، میتواند راهکاری مناسب برای اصلاح و ارتقاء صفات مرتبط ارائه دهد. در این پژوهش روابط چند متغیره میان میزان عناصر موجود در دانه (نیتروژن، پتاسیم، فسفر،آهن روی منگنز) و صفات تعیینکننده کیفیت پخت (میزان آمیلوز، دمای ژلاتینی شدن، طویل شدن دانه پس از پخت و مدت زمان پخت) در 186 ژنوتیپ محلی برنج ایرانی بررسی شد. تجزیه همبستگی کانونیک بین دو گروه صفات میزان عناصر و صفات تعیینکننده کیفیت پخت ازطریق نرم افزارSAS انجام شد. نماد X بیانگر صفات میزان عناصر و نماد Y بیانگرصفات تعیینکننده کیفت پخت بود. برای آزمون فرضیه برابری حداقل یکی ازضرایب همبستگی کانونیک با صفر،از آماره لامبدای ویلکاکس (WilcoXLambda) استفاده شد. در همبستگی پیرسون بین صفات تعیین کننده کیفیت و عناصر معدنیف همبستگی معنی داری مشاهده نشد. اما در همبستگی کانونیک جفت اول معادلات کانونیک V1 و W1 دارای حداکثر همبستگی (۵۷/۰) بودند که ۷۹/۰ تغییرات را توجیه کرد. در معادلهV1 مقدار عددی ضریب نیتروژن(۸۲/۰) و در معادله W1 صفات مدت زمان پخت(۸۰/۰) و میزان آمیلوز (۴۰/۰) حداکثر بود. بنابراین بین مقدار نیتروژن که اغلب با میزان پروتئین شناخته می شود با مقدار آمیلوز و مدت زمان پخت همبستگی مثبت و معنی دار وجود داشت. بر اساس نتایج تحلیل همبستگی کانونیک در ارقام محلی برنج ایرانی این مطالعه بین دو مجموعه از صفات شامل صفات تعیین کننده کیفیت و مواد معدنی دانه که در کیفیت برنج موثر هستند، همبستگی کانونیک مثبت بین میزان نیتروژن با مقدار آمیلوز و مدت زمان پخت شناسایی شد. برای انتخاب ژنوتیپهای خوش کیفیت که مدت زمان پخت کوتاهتری داشته و بعد از پخت نرم بمانند، پیشنهاد میشود بهنژادگران به این همبستگی توجه نموده و ژنوتیپهایی که آمیلوز متوسط و میزان نیتروژن پایینتری دارند را انتخاب کنند. این مطالعه میتواند به عنوان پایهای برای تحقیقات آینده در زمینه بهبود کیفیت برنج وتوسعه روشهای مدیریتی مؤثر مورد استفاده قرارگیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارقام محلی برنج؛ کیفیت پخت؛ محتوای مواد معدنی؛ تحلیل چند متغیره؛ میزان آمیلوز؛ زمان پخت | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||