| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شمارهها | 886 |
| تعداد مقالات | 8,693 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,124,358 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,390,195 |
تحلیل ساختار و کاربرد میوههای فلزین در دوره قاجار | ||
| پژوهشهای میانرشتهای هنر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/ira.2026.33843.1109 | ||
| نویسندگان | ||
| نسیم فرخ آبادی1؛ سید محمد رضا خلیل نژاد2؛ مریم عظیمی نژاد* 3 | ||
| 1دانش آموخته صنایع دستی، دانشکده هنر. دانشگاه بیرجند. بیرجند. ایران | ||
| 2گروه صنایع دستی، دانشکده هنر. دانشگاه بیرجند. بیرجند. ایران | ||
| 3گروه صنایع دستی، دانشکده هنر دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران | ||
| چکیده | ||
| میوههای فلزی دوره قاجار، با فرمهای گرد و کشیده همچون سیب و ترنج، از جمله آثار هنری شاخصی هستند که کاربردهای متنوعی داشتهاند. این آثار بازتابی از پیوند فرهنگ ایرانی با طبیعت محسوب میشوند و شواهد متعددی از وجود آنها در متون تاریخی، ادبی و مجموعههای موزهای در دست است. این تحقیق با رویکردی جامع و کاربردشناسانه، به یک پرسش اصلی میپردازد: میوههای فلزی موجود دارای چه ویژگیهای بصری و کارکردی هستند؟ این پژوهش یک تحقیق نظری و بنیادین است که با رویکرد کاربردشناسی و به روش توصیفی ـ تاریخی صورت گرفتهاست. در مرحله اول، اطلاعات مرتبط با میوههای فلزی از منابع کتابخانهای و مکتوب جمعآوری شدند. نمونههای جامعه پژوهش شامل 6 نمونه منتخب از موزههای داخلی است. یافتهها نشان میدهد که جایگاه این میوهها در سه گروه اصلی قابل دستهبندی است: 1. نمادهای گنجینههای پنهان؛ 2. عناصر تزئینی و معطر با کاربرد عمومی؛ 3. اشیاء شخصی. این آثار اغلب در فرمهایی چون سیب و ترنج طراحی شدهاند و نقوش غالب آنها شامل کتیبههای فارسی، گل و برگ و ترنج است که ریشه در زیباییشناسی ایرانی ـ اسلامی دارد. اندازه متوسط (5/12 تا ۳۳ سانتیمتر) و استفاده از مواد ارزشمند مانند فولاد و طلا، بیانگر دقت در جزئیات و کیفیت ساخت در هنر فلزکاری قاجار است. در میان روشهای رایج ریختهگری سنتی، تکنیک موم گمشده بیشترین تطابق را با ویژگیهای این آثار دارد؛ روشی که امکان تولید فرمهای پیچیده، جزئیات ظریف و ساختار توخالی را بدون نیاز به اتصال قطعات مجزا فراهم میسازد. در تزئین این آثار از شیوههای متفاوتی مانند طلاکوبی، قلمزنی و حکاکی استفاده شده است. این تزئینات را میتوان به پنج گروه عمده تقسیم کرد: نقوش گیاهی، خوشنویسیها، طرحهای هندسی سنتی ایران، نقوش حیوانی و خطوط آزاد. این میوههای فلزی نه تنها دارای کاربردهای عملی و هنری بودند، بلکه جایگاهی مهم در عرصه سیاست نیز داشتند و کاربردهای فرهنگی و مذهبی نیز برای آن در نظر گرفته شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| میوههای فلزی؛ دوره قاجار؛ فرم؛ ساختار؛ کاربرد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7 |
||