پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شماره‌ها | 886 |
| تعداد مقالات | 8,685 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,109,751 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,383,060 |
سنجش درجۀ سبکی فعل «کردن» در جایگاه همکرد: تحلیلی پیکرهمحور و سبک‌شناختی | ||
| زبان فارسی و گویش‌های ایرانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/plid.2026.34133.1768 | ||
| نویسندگان | ||
| هلیا عباسی* 1؛ فرهاد ساسانی2 | ||
| 1دانشجوی دکترای دانشگاه الزهرا | ||
| 2استاد گروه زبان‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف این پژوهش، سنجش کمّی و کیفی درجۀ سبکی فعل «کردن» در جایگاه همکرد و تبیین طیف معنایی-نحوی آن در زبان فارسی معاصر است. براین اساس، در بخش نظری، پس از مرور انتقادی رویکردهای پیشین، چارچوب دستور ساخت‌گرا به‌عنوان جامع‌ترین نظریه برگزیده شده و شش معیار عملیاتی برای سنجش عینی درجۀ سبکی تدوین شده است. در بخش تجربی، با رویکردی توصیفی-تحلیلی و پیکرهمحور، ۱۰۰۰۰ جمله از سه گونۀ زبانی را به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب، کدگذاری و با روش‌های کمّی و کیفی تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که سَبُکی فعل «کردن» طیفی پیوسته و وابسته به گونۀ زبانی است: در زبان خبری ۹۹.۲۵٪ ساخت‌ها در قطب بسیار سبک و در زبان گفتاری ۲۶.۵٪ ساخت‌ها در سمت سنگین‌تر هستند؛ و در زبان ادبی، این طیف با کارکردی بلاغی و توصیفی بازنمایی می‌شود. معیار «جدایی اجزا» به‌عنوان قوی‌ترین شاخص کمّی، تفاوت گونه‌ها را آشکار می‌سازد. بنابراین «کردن» نه عنصری تهی و نه کاملاً واژگانی، بلکه شبکه‌ای از ساخت‌های نحوی-معنایی است که رفتارش به‌طور نظام‌مند از بافت ارتباطی، خوشۀ معنایی و الگوی ساختی (اسم‌پایه در برابر صفت‌پایه) تأثیر می‌گیرد. این پژوهش با تلفیق نقد نظری، معیارهای عملی و تحلیل پیکره‌ای، ابزارهای تحلیلی کارآمدی برای آموزش زبان، پردازش متن و ویرایش فراهم می‌آورد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ساخت‌های فعل همکرد؛ «کردن»؛ سبک‌شناسی پیکره‌ای؛ درجۀ سبکی؛ تنوع گونه‌بنیاد | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 |
||