پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شماره‌ها | 886 |
| تعداد مقالات | 8,685 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,109,751 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,383,060 |
سابقۀ تاریخی خوشه های همخوانی در بافتِ پایانیِ مادۀ ماضی افعال فارسی | ||
| زبان فارسی و گویش‌های ایرانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/plid.2026.24702.1772 | ||
| نویسنده | ||
| موسی محمودزهی* | ||
| رئیس دانشکده علوم انسانی و مدیریت - دانشگاه ولایت | ||
| چکیده | ||
| این مقاله به بررسی تاریخی خوشه‌های همخوانی در بافت پایانی مادۀ ماضی افعال فارسی امروز می‌پردازد. مادۀ ماضی، که با حذف نشانۀ مصدرساز از مصدر فعل شناسایی می‌شود، از دیدگاه ساخت‌واژه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در ساخت و صرف بسیاری از واژه‌های فارسی نقش مستقیم دارد. افزون بر این، برخی ماده‌های فعلی بیش از یک صورت دارند و این تنوع، از منظر مطالعات تاریخی، مسئله‌ای مهم به‌شمار می‌آید. پژوهش حاضر با روش توصیفی و رویکردی درزمانی، منشأ و تحول خوشه‌های همخوانی پایانی در ماده‌های ماضی فارسی امروز را بررسی می‌کند. هدف، گسترش شناخت تاریخی این مقولۀ فعلی و کمک به زبان‌شناسی، آموزش زبان، فرهنگ‌نویسی و دستورنویسی فارسی است. یافته‌ها نشان می‌دهد ساخت مادۀ ماضی در فارسی امروز با مادۀ ماضی فارسی باستان یکسان نیست و صورت کنونی آن از دورۀ فارسی میانه پدید آمده است. با شکل‌گیری این ساخت در فارسی میانه، تنوع صورت‌های ماده‌های فعلی افزایش یافت؛ چنان‌که برخی ماده‌ها در فارسی امروز تا سه صورت دارند. همچنین، شکل‌گیری تاریخی شش خوشۀ همخوانی پایانی در ایجاد این تنوع نقش اساسی داشته است. این خوشه‌ها در فارسی معیار دستخوش فرایندهایی چون همگونی، دگرگونی‌های پسرو و پیشرو، ادغام، افزایش و کاهش شده‌اند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تحول واجی؛ زبان فارسی؛ ساخت‌واژۀ فعلی؛ قیاس؛ مادۀ ماضی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||