پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 33 |
| تعداد شماره‌ها | 886 |
| تعداد مقالات | 8,662 |
| تعداد مشاهده مقاله | 55,074,075 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,346,416 |
آیین جوش: هم‌ریختگی، مشارکت و پارادوکس ایجاد شور در یک آیین سوگواری شیعیِ ناشناخته در قوم‌موسیقی‌شناسی، در شهر بافران | ||
| پژوهش‌های میان‌رشته‌ای هنر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22124/ira.2026.34400.1161 | ||
| نویسنده | ||
| حامد امامی بافرانی* | ||
| گروه موسیقی، دانشکده موسیقی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| آیین جوش (یا «حلقۀ ماتم») از عناصر متمایز و کمتر شناخته‌شدۀ عزاداری محرم در شهر بافران از توابع نائین است که برخلاف صورت‌های رایج عزاداریِ مبتنی‌بر کنش بدنی شدید، بر الگوی پرسش‌وپاسخ آوازی، ریتم دهل و حرکت جمعی استوار است. با وجود پایداری نسبی این آیین در برابر روند کلی کاهش و تغییر آیین‌های عزاداری، هیچ پژوهشی آن را از منظر قوم‌موسیقی‌شناسی تحلیل نکرده و منابع پیشین عمدتاً به تاریخ منطقه، مستندسازی مناسک، یا ابعاد اجتماعی ـ فرهنگی آن پرداخته‌اند. پژوهش حاضر می‌کوشد سازوکار تولید شور و انسجام جمعی در این آیین را، مستقل از شدت فیزیکی کنش‌های بدنی، تبیین کند و نسبت میان عناصر ثابت و متغیّر آن را در طول زمان روشن سازد. داده‌ها با روش مردم‌نگاری و مشاهدۀ مشارکتی، طی دو دورۀ میدانی در محرم ۱۴۰۵، از طریق حضور نویسنده در گروه‌های برگزارکننده، فیلم‌برداری، یادداشت میدانی و مصاحبه با هفت مطلع محلی گردآوری و با آرشیو تصویری تاسوعای ۱۳۷۳ مقایسه شد. تحلیل چهارسطحی نشان داد جوش مصداق روشن اجرای مشارکتی است که در آن شور جمعی از توالی دقیق تغییرات ریتمیک دهل و هم‌ریختگی بدن‌ها برمی‌خیزد؛ کیفیت تجربة آیینی تابع تراکم بدن‌ها حول کانون صوتی است، نه ابعاد حسینیه؛ و هستۀ کلامی ـ مدال آیین چون پیام قانونی ثابت مانده، درحالی‌که شمار شرکت‌کنندگان و ابعاد حلقه چون پیام خودارجاع دگرگون شده‌اند. این یافته‌ها نشان می‌دهد کاهش جمعیتی و فضایی اخیر بافران نه افول اعتقادی، بلکه تغییری در لایة خودارجاع آیین است و معنای آیینی در هر اجرا، از نو و از طریق کنش مشترک صدا، بدن و فضا بازتولید می‌شود؛ ازاین‌رو پژوهش حاضر تصویری جامع از یکی از نمونه‌های شاخص موسیقی آیینی بافران به‌دست می‌دهد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| آیین جوش؛ عزاداری محرم بافران؛ دهل‌نوازی و ریتم آیینی؛ فرم پرسش‌وپاسخ آوازی؛ صدا؛ بدن و فضا در آیین سوگواری؛ تداوم و تغییر در سنت‌های سوگواری مشارکتی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 17 |
||